ĐI XA VỚI ĐẶNG MAI LAN VIẾT CŨNG LÀ MỘT CÁCH SỐNG
Trịnh Ánh Nguyệt



Pḥng 111 là tập truyện ngắn đầu tiên của Đặng Mai Lan, mặc dù tác giả cầm bút đă lâu. Đây là một tập hợp 13 truyện ngắn, đă và chưa đăng báo của một nhà văn nữ, xuất hiện từ cả 10 năm nay trên các tạp chí văn học hải ngoại. Trong ḍng văn chương của nữ giới Việt Nam ở nước ngoài, Đặng Mai Lan được nhắc tới như một cây viết trữ t́nh, thơ mộng. Trong hàng ba bốn mươi truyện ngắn của Đặng Mai Lan đă viết từ trước đến nay, bàng bạc một không khí của mộng mơ, của một cuộc sống không tranh chấp. Lối viết của Đặng Mai Lan nhẹ nhàng, ngay cả khi diễn tả những nỗi dằn xé đớn đau của một mối t́nh ngang trái hay chia xa. Nhưng nói như thế không có nghĩa đấy là một cây bút hời hợt. Nỗi đau của những nhân vật trong truyện của Đặng Mai Lan mang một vị đắng chầm chậm thấm vào ḷng người đọc và ở lại rất lâu.

Trong lời tựa của tập truyện này, Nguyễn Xuân Hoàng đă viết:

"Thơ mộng lăng mạn và đẹp là những đặc tính làm nên tác phẩm Đặng Mai Lan. Nhưng như ta đă biết, cuộc sống thực tế c̣n có bề trái của nó là sự tàn bạo và nhẫn tâm, phản bội và tội lỗi, cái xấu xa và sự nhục nhă... Không có cái đẹp nào không mang theo sự chua xót. Không có t́nh yêu nào không mang dấu ấn của sự chia ly. Chiến tranh và hoà b́nh. Đỏ và đen. „m và dương. Bóng tối và ánh sáng. Tất cả những nghịch lư hai mặt đó làm nên cuộc sống của chúng ta. Tôi nghĩ là Đặng Mai Lan biết thừa điều này. Chẳng qua cô viết như một cách ẩn ḿnh vào một thế giới khác, một thế giới ảo."

Khi trả lời phỏng vấn của ban Việt Ngữ RFI, Đặng Mai Lan cũng nh́n nhận ḿnh là người hay mơ mộng. Viết lách với Đặng Mai Lan là cách sống, cuộc sống trong mơ của ḿnh. Cho dù nhân vật trong truyện ở danh xưng ngôi thứ nhất hay thứ ba. Phải chăng chính v́ mộng mơ nhiều nên viết đă lâu mà cho đến hôm nay Đặng Mai Lan mới xuất bản sách. Câu hỏi này chúng tôi đă tự đặt ra và giải thích lấy. Riêng tác giả tập truyện ngắn Pḥng 111 này giải thích như sau:

"Thưa chị, câu trả lời vắn tắt và đầy đủ có lẽ phải nói rằng tôi hơi thiếu tự tin và biếng nhác. Sinh hoạt văn chương của tôi lại rất âm thầm. Trong văn giới, tôi không giao thiệp quen biết nhiều ngay cả những vị chủ bút. Tôi viết bài gửi cho họ và họ gửi báo biếu lại tôi. Chỉ có vậy thôi giữa chúng tôi, không thư từ qua lại ǵ cả. Nên muốn in cuốn sách th́ phải liên lạc với một nhà xuất bản nào đó.. Mà tôi th́ rất ngại chuyện này. Hơn nữa tôi không tin lắm là có nhiều người đọc tôi. Thế th́ in làm ǵá? Và cuốn sách có mặt hôm nay là một quyết định bất ngờ. Bởi v́ trong chuyến đi Hoa Kỳ vừa qua, tôi gặp được vài nhà văn, những vị chủ bút mà tôi hiện đang cộng tác. Nghe họ khuyến khích th́ tôi làm, chứ thật t́nh nếu không có chuyến đi đó tôi vẫn chưa nghĩ đến chuyện in sách."

Cái nghề nghiệp chính của Mai Lan không phải là nghề có liên quan tới chuyện viết lách. Vậy chứ Mai lan viết v́ động lực ǵ?

"Viết v́ động lực nào có lẽ cũng trả lời với chị giản dị thôi. Tôi là người mê đọc sách, khi đọc được một cái truyện nào hay th́ tôi cứ đọc đi đọc lại. Ngay từ lúc c̣n nhỏ tôi đă mơ ước được trở thành một nhà văn. Tôi viết để diễn đạt sự suy nghĩ, những rung động buồn vui của ḿnh trong đời sống.. Chứ không có ǵ cao cả đâu."

Tại sao Mai Lan lại chọn nhan đề của cuốn sách là Pḥng 111, tức là tựa đề của một truyện ngắn trong tập truyện này mà không là một tựa nào khác?

"Câu hỏi của chị cũng đă có nhiều người hỏi đến, và ML xin thưa với chị là: H́nh như tác giả nào cũng vậy. Khi chọn tựa thường hay lấy tên của một truyện ưng ư của ḿnh để làm tựa cho tác phẩm. Thực sự Pḥng 111 không phải là một bài tâm đắc của tôi. Những nhân vật nam trong truyện của tôi thường họ đẹp đẽ, lư tưởng. Nhưng đẹp một cách mờ nhạt. Có người đă phê b́nh như thế. Nên khi sáng tạo Pḥng 111, tôi muốn đưa ra một mẫu đàn ông nổi bật hơn. Nghĩa là phải xấu hơn, phải khác hơn.. Tôi chưa ưng ư v́ nhận thấy ḿnh c̣n lưỡng lự giữa xấu và đẹp. Và khi chọn tên để đặt tựa cho tập truyện, tôi muốn t́m một cái tên nào đó, để nói lên nội dung của cuốn sách. Nhưng một người bạn của tôi đă cho ư kiến là nên lấy Pḥng 111 v́ truyện đặc biệt có một thứ không khí vừa hiện thực, vừa huyền ảo. Tôi bằng ḷng v́ đó cũng là một truyện mới mà tôi chưa hề đăng báo."

Pḥng 111 không phải là truyện tâm đắc của Mai Lan, thế th́ trong tập truyện này, truyện nào Mai Lan thích nhất?

"Truyện tôi thích nhất trong tập truyện này là truyện 'Trong Suơng Mù', một truyện viết đă lâu. Và truyện gần gần đây là truyện 'Phía Ngoài Hạnh phúc.'

Phía Ngoài Hạnh Phúc là câu chuyện mà bản thân tôi cũng rất thích. Có thể nói là thích nhất trong tập Pḥng 111. Truyện đó hư cấu hoàn toàn hay Mai Lan dựa trên một câu chuyện nào đó có thật? Mai Lan khi viết truyện này là nhằm nói tới điều ǵ?

T́nh cảm giữa ông nhạc sĩ già và nhân vật xưng tôi.. Hư cấu là hư cấu phần đó. Nhưng những chi tiết và những nhân vật được nói trong truyện, họ có thực ngoài đời. Họ là những người bạn của tôi. Khi viết truyện này, tôi muốn đưa cái văn minh của tin học, thông tin điện toán, internet lồng vào tiểu thuyết. Một chuyện t́nh trong thời đại của chúng ta bây giờ."

Người ta không cần phải chờ đợi lâu. Chỉ cần vài ba phút viết một cái thư và bấm gửi đi phải không?

"Vâng! Đúng vậy! Có thể nói là tôi muốn cho không khí của truyện nó mới mẻ hơn, nó hợp thời hơn."

Văn học hải ngoại hiện nay xuất hiện rất là nhiều cây bút nữ, Mai Lan nghĩ coi tại sao lại có hiện tượng phụ nữ cầm bút nhiều như vậy ở hải ngoại?

"Theo tôi th́ sự kiện có thể được gọi là hiện tượng, đó là sự xuất hiện như trăm hoa đua nở của những nhà văn nữ như Phan Thị Trọng Tuyến, Trần Diệu Hằng, Nguyễn Thị Ngọc Nhung, Nguyễn Thị Thanh B́nh v..v.. Đó là những người nữ có tài. Tác phẩm họ đưa ra được đón nhận nồng nhiệt. C̣n riêng tôi, truyện ngắn đầu tiên tôi viết tại nơi này vào năm 1991, nghĩa là tôi viết sau họ nhiều năm.

Có những quan niệm cho rằng văn chương nữ giới hải ngoại mạnh mẽ v́ sống trên một đất nước văn minh, người phụ nữ Việt Nam đă thoát ra khỏi những định kiến cổ hũ. Họ tự do phát biểu những ǵ họ muốn. Tôi lại không hề nghĩ đến điều đó. Đương nhiên là hoàn cảnh xă hội, môi trường sống rất là quan trọng. Nhưng năng khiếu văn chương quan trọng hơn hết. Phải có th́ mới được.

Và tôi nghĩ có lẽ chúng ta không nên phân biệt nhà văn Nam hay nhà văn Nữ. Chỉ có văn chương hay hoặc không hay vậy thôi.

C̣n nếu như tôi cũng được hâm mộ, gọi là tôi cũng có một chỗ đứng trong hiện tượng này, th́ tôi có thể nói riêng về tôi chút xíu.. Hay có thể là chung chung cho lớp tuổi của chúng tôi. Lớp tuổi vừa trưởng thành, đầy hoài băo đă bị đẩy ra khỏi quê hương. Chúng tôi viết v́ khao khát tiếng mẹ đẻ của ḿnh. Bởi v́ viết cũng là một cách sống. Ngoài sự bày tỏ tâm cảm, viết là sống với những ǵ mà thực tế ḿnh không có được."

TRỊNH ÁNH NGUYỆT

* Bài ghi lại buổi nói chuyện của Trịnh ánh Nguyệt (ban Việt Ngữ đài RFI) và tác giả Đặng Mai Lan ngày 5 tháng Giêng, 2001. Tập truyện ngắn mang tựa đề "Pḥng 111" của Đặng Mai Lan ra mắt người đọc vào ngày 14 tháng Giêng sau đó, tại Paris.



Notice: Undefined variable: Level in F:\www\vanmagazine\MainContents\iBottomContentsHTML.php on line 2

Notice: Undefined variable: Level in F:\www\vanmagazine\MainContents\iBottomContentsHTML.php on line 6

Home