TIẾP THỊ VĂN
Thùy Dương



Tiếng mời mài dao kéo của người thợ già tắt dần theo con đường trong hẻm. Mới sáng nắng đă lan man. Lại một ngày nắng như rang người. Rơ chán! Tôi lầm bầm. Chắc chắn không phải v́ nắng làm ḷng dạ tôi sôi lên thế này rồi. Rầu rĩ nh́n vào góc pḥng, nó kia ḱa. Chính những chồng cao, chồng thấp kia mới làm tôi đứng ngồi không yên. Chao ôi, sao lúc chưa ra ḷ nghe một ngàn cuốn nó nhỏ bé thế. Tưởng như chỉ một cơn gió vớ vẩn cũng thổi bay, thổi biến chúng tới tay độc giả. Mấy năm đi buôn xứ người, lăi có, lỗ có thu được ối kinh nghiệm vậy mà... thiệt t́nh, chưa ván nào tôi phải giải quyết hàng tồn khổ như lần này. Giá nó cũng như thùng giầy dép. Hết mùa bán tống, bán tháo đi. Lăi cũng lăi rồi, lỗ chút coi như mất vào lăi. Thiếu ǵ người buôn hàng “sida” mua về bán lẻ câu khách hay để mùa sau bán tiếp, tệ lắm làm quà khuyến mại. Khổ nỗi những cái gáy vuông vắn, phẳng phiu c̣n thơm nức mùi mực kia lại không thuộc phạm trù hàng chợ. Lăi ư? Chắc cả bốn con chín là chưa lăi được đồng nào. Hạ giá khéo chỉ có các bà bán xôi sáng mua. Đau thật! Mà đau lắm nếu đứa con tinh thần của ḿnh vừa ra đời đă bị vùi dập đến thế. Nó được chắt lọc từ những ngày tha hương. Tôi mang nỗi đau của những người đồng hương nhào nặn lên, mang t́nh người chỉ c̣n le lói trong băo tuyết phũ phàng mà thổi vào hồn nó. Nó là tôi mà tôi cũng nằm trong từng trang của nó. Nó lặng lặng nằm kia như chờ đi vào thế giới quên lăng. Tôi ngồi đây nhấp nhổm với món nợ vài chục triệu v́ vụ “sinh đẻ” kia mà chưa t́m được cửa nào moi ra để trả. Mấy tháng qua, tôi đă mang nó tới đặt ở những quầy sách đắt hàng nhất. Đă cố “quan hệ” để nó được nằm ở nơi sáng láng nhất cửa hàng. Vậy mà... phần trăm may mắn đến với “đứa con tinh thần” của tôi dù tính bằng công thức toán cao cấp cỡ nào cũng không trên được con số một cô đơn! Mấy người bạn văn chương nửa mùa như tôi “gà” cho tôi bài quảng cáo trên báo. “Nhờ một nhà văn có tiếng, viết cho bài b́nh luận, xin đăng trên báo nào nhiều người coi nhất...”. Họ nói có một câu mà dùng đến mấy lần “nhờ”, “xin”... Mấy động từ này tôi dị ứng nặng nên vụ này tôi không làm được. Không làm được, chỉ ngồi chờ những tấm ḷng văn chương hảo tâm (và có tiền dành cho sách) để mắt tới nên mới ra nông nỗi này. Tôi lại lầm bầm than thân. Mà lầm bầm thật. Tôi đâu dám gào thành tiếng. Mẹ tôi ngồi pḥng kế nghe được tiếng tôi than chắc nổi đoá. Bà c̣n lo thân tôi ế chỏng gọng lên đấy. Sáng tới tối tôi đồ bà phải cầu trời không dưới ba lần có ai rước tôi đi. Tôi khổ kém ǵ bà, tôi cầu trời cả chục lần để ai rước đống sách kia đi ấy chứ. Duy có điều khác ở chỗ bà sẵn sàng gá hẳn chiếc xe dream c̣n tôi vẫn mong vớt vát chỗ vốn lỡ dại bỏ ra.

Tiếng chông bấm cửa rè rè ngắt đoạn những lo lắng bừa bộn của tôi. Cái kiểu bấm chuông không dứt khoát này ăn chắc là khách lạ hoặc ngớ ngẩn lại có kẻ nhầm nhà đây. Quả như dự đoán, ngoài cửa ngấp nghé một cô gái vừa chực đi vừa chực đứng. Thấy tôi, cô đon đả:

"Chị ơi, công ty em đưa ra thị trường loạt hàng nước gội đầu sản xuất theo công nghệ Mỹ, tóc mượt, sạch gầu, giữ thơm lâu, chống rụng tóc..."

Chỉ trong khoảng thời gian tôi xỏ dép bước ra sân mà cô ta đă đọc trọn hơn mười công dụng. Tất cả đều trơn tru ngoại trừ tên của lọ nước gội đầu mà cô ta kịp móc trong túi ra cho tôi mục kỉnh là nghe nghi ngờ như hàng của ông bán thuốc dạo ở ga tầu. Lại một kiểu chào hàng quen thuộc. Sáng tới giờ đă có một cậu tới chào món xà pḥng “công nghệ châu Âu” giặt đồ màu nào cũng thành trắng. Mẹ tôi dại dột đem ngửi thử đă bị hắt hơi cả chục cái, bực ḿnh bà đuổi cậu bắn ra khỏi nhà rồi. Tôi rút kinh nghiệm không để lọ gội đầu của cô ta tiến gần mũi ḿnh, định từ chối khéo nhưng nh́n khuôn mặt đang đỏ v́ nắng, giọng quảng cáo rất cố gắng của cô tôi lừng chừng không muốn làm cô cụt hứng. Nhận ra tín hiệu nửa “no” nửa “yes” của “thượng đế” nên cô nhanh tay rút hẳn ba lọ khác ra. Mỗi lọ một màu, một công dụng, một công nghệ sản xuất khác nhau... nghe ù cả tai.

"Chị mua một lọ tặng một lọ. Khách hàng thường xuyên của công ty sẽ được giảm giá 20% cho mọi mặt hàng mang thương hiệu công ty... "

Ô hô... Tôi bật ra hai tiếng nghe chả phù hợp ǵ với ḍng quảng cáo của cô gái. Cô ngừng lời, ngạc nhiên nh́n tôi. Tôi vội vàng hỏi:

"Này, em đi tiếp thị thế này có bán được nhiều không?"

Cô gái thấy câu chuyện xoay hướng đột ngột nên cũng đột ngột cảnh giác. Tôi biết điều:

"Hỏi để biết ấy mà. Chị sẽ mua cho em một lọ nước gội đầu."

Cô lại đon đả:

"Cũng đôi chục lọ một ngày chị ạ. Gặp người dễ tính họ mua cả vài lọ."

Cô lấy lọ dầu đưa tôi, hạ thấp giọng:

"Nhưng phải biết nói khéo và phải có kinh nghiệm nh́n người mà mời. Nhiều lần em bị đuổi xơi xơi khổ lắm..."

Cô gái lại tiếp tục thuyết cho tôi nghe. Nhưng lần này là kinh nghiệm tiếp thị hàng chứ không phải về món hàng cô đang bán. Tôi nuốt từng lời vàng ngọc của cô. Trong đầu tôi các neuron chạy rèn rẹt lên kế hoạch tiếp thị những đứa con của ḿnh.


Buổi tối, khi cả nhà ngồi uống nước, tôi mạnh dạn đưa ra phác thảo tiếp thị hàng tồn. Tôi bắt chước giọng cô gái ban sáng để tính thuyết phục cao hơn. Ông anh rể vừa nói chuyện qua điện thoại nhưng vẫn cố lịch sự gật gù với tính khả thi của dự án 20 triệu của tôi. Bà chị tôi bàn ra, bàn vào rất ác nhưng cuối cùng kết luận “mày chỉ giỏi bôi việc ra rồi lo dọn”. Bố mẹ tôi vốn quen với tính bốc đồng của tôi nên nghe là chính. Chắc ông bà không muốn tôi tủi thân khi sự thật ế ẩm đă quá rơ ràng.

Coi như không có phiếu chống, ngày hôm sau tôi lên đường tiếp thị. Trước khi ra cửa tôi ngó trước, ngó sau xem có bà bầu lang thang ngoài ngơ không rồi mới xuất hành. Địa điểm cho ngày hôm nay chính là khu tập thể của hai trường đại học. Tôi đi bán Văn cơ mà. Tất nhiên phải vào nơi người ta cần chữ chứ!

Con đường của khu tập thể xây bằng các tấm bê tông. Cứ qua mỗi chỗ ghép, xe nảy tưng một cái. Những cuốn sách trong giỏ lọc xọc và ḷng dạ tôi th́ xáo trộn hết cả lên. Bài quảng cáo tôi đă soạn kỹ lưỡng giờ chỉ c̣n chờ vào tài MC của lưỡi. Căn nhà đầu tiên tôi dừng lại nằm dưới tán phượng đang lún phún trổ bông trông rất cảm t́nh. Tôi lắc lư chọn cho ḿnh một tư thế tự tin nhất. Sau hồi chuông rụt rè một người đàn bà mặc bộ đồ hoa bước ra. Không để bà ngạc nhiên, tôi học làm như cô gái hôm nào chào ngay một câu. Đúng ra, theo bài, tôi phải nhập đề ngay sau câu chào, bất kể người nghe quan tâm hay không. Khổ nỗi lưỡi tôi bỗng cứng đờ. Tay đáng ra phải hua cuốn sách lên th́ tôi quên khuấy nó trong giỏ.

"Cô hỏi ai?" Giọng bà không chút cảm t́nh.

Tôi vội vàng túm lấy cuốn sách, giơ lên:

"Em xin giới thiệu cuốn truyện mới in. Đây là tập truyện viết về cuộc sống, số phận những người Việt Nam xa quê hương. Người viết mong muốn gửi đến..."

"Thôi... thôi... " Bà ta phẩy tay xua tôi đi. "Dạo này sao lắm thứ tiếp thị quái gở thế cơ chứ."

Tôi “mất điện” luôn ḍng quảng cáo, tiu nghỉu thả cuốn sách vào giỏ xe. Dù đă lên dây tinh thần để chịu những lời hắt hủi như kinh nghiệm cô gái bán dầu gội đầu truyền lại nhưng giờ tôi mới thấy nó phũ phàng thật. “Có lần em c̣n bị họ lùa chó ra đuổi, chạy không kịp ngă dúi dụi. Khổ lắm, nhưng ngă rồi cũng lo dậy mà đi bán tiếp chứ đâu có bỏ được”. Nhớ lại lời cô gái tôi lại lên xe t́m một căn nhà tiếp sau. Tôi dừng trước một cánh cửa sắt sơn xanh. Đoán chừng trong nhà không có chó, tôi ấn nhẹ lên nút chuông. Tiếng “choách, choách...” lảng lót vang lên làm tôi giật nẩy người. Cuốn sách rơi bịch xuống đất. Cuống quưt vừa nhặt nó lên tôi lại bị một phen nẩy người. Qua cửa sắt một khuôn mặt đàn ông râu ria đang xoắy nh́n vào tôi. Chưa kịp để tôi tung màn tiếp thị, gă hất cằm hỏi:

"Bán ǵ?"

"Dạ... sách ạ." Chưa hoàn hồn nên tôi trả lời sai bét so với bài chuẩn bị.

"Tao chưa thấy đứa nào đi tiếp thị sách cả," gă chợt hạ giọng, "hay mày bán sách cấm, sách khiêu dâm?"

Tôi nóng ran mặt, không c̣n nhuệ khí để bác bỏ sự vu cáo bất ngờ đó nữa. Bực bội, tôi quay lưng bỏ đi nhưng lăo râu ria đă chui ra khỏi cửa sắt, tóm tay tôi giật lại.

"Này em!" Gă đổi giọng lè nhè, "Có tiếp thị tươi mát th́ đây đang có nhu cầu đấy."

Miệng gă phả hơi nồng nồng khiến tôi muốn lộn mửa. Điên tiết tôi dùng cuốn sách làm vũ khí nện túi bụi vào tay gă. Chắc chẳng phải v́ đau mà v́ vẻ chống đối thật lực nên gă buông tôi ra. Trước khi lên xe phóng đi tôi c̣n nghe gă cười hềnh hệch:

"Chỗ mát, chỗ nhàn không muốn lại muốn phơi nắng. Ngu bỏ mẹ!"

Ngồi thừ trên chiếc ghế đá tôi chán ngán. Ai ngờ sự thể lại chua chát đến thế. Chồng sách vẫn nguyên xi, có khác chăng là một cuốn do dùng sai mục đích nên xộc xệch đôi chút. Thẫn thờ nhặt nó lên vuốt lại, tôi lướt qua những ḍng chữ mà bao lần tôi chau chuốt. Dù nhắm mắt tôi vẫn tưởng tượng ra chúng được sắp xếp thế nào, các số phận theo đó mà trôi nổi ra sao. Hóa ra tôi thương vay khóc mượn nhiều hơn những ǵ mà số phận nă vào tôi. Những nhân vật của tôi, họ khổ lắm, họ trắng tay trong cuộc vật lộn với đời không chỉ một lần. Tôi đă viết về họ dựa vào những mẩu chuyện có thực cộng với trí tưởng tượng của ḿnh. Trong đớn đau, trong tuyệt vọng họ vẫn t́m cho ḿnh ánh sáng le lói để đứng lên bước tiếp. Các số phận đă trở thành những người bạn của tôi từ lúc nào. Có lẽ nào tôi chỉ viết được mà không làm được?

Khoác balo lên vai tôi tiếp tục sự nghiệp tiếp thị. Bài học hai lần bấm chuông không nên cơm cháo ǵ, tôi chọn nhà có người dừng lại. Một bà trên năm mươi đang bế thằng bé con thấy tôi thập tḥ ngoài cửa hỏi ra:

"Cô t́m nhà ai đấy?"

Rơ ràng trong giọng nói không mang âm điệu đuổi khách. Tôi mạnh dạn:

"Bác ơi, cháu muốn giới thiệu cuốn sách mới. Tập truyện về cuộc sống của người Việt sống bên Nga."

"Bên Nga hả?" Bà hỏi vẻ quan tâm rơ rệt. " Tôi cũng có thằng cháu sang đó làm ăn ǵ cả chục năm chả thấy về. Chả hiểu sống chết ra sao." Nghe bà chép miệng nhưng ḷng tôi chợt dịu. Chưa biết may mắn ǵ không nhưng dù sao cũng có chút tiếng nói chung. Bà đứng lên mở cửa cho tôi vào. Thằng bé líu ríu ra bậc cửa ngồi nh́n tôi bằng cặp mắt tṛn xoe. Tôi đưa cuốn sách cho bà xem. Bà chăm chú nh́n b́a sách rồi hỏi:

"Thế cô trước có ở bên Nga?"

"Dạ cháu ở bên mấy năm, mới về năm nay bác ạ."

"Thế công ty của cô bán chuyện này à?"

Tôi u ơ chả biết trả lời sao cho lọt đành nói thật:

"Cháu viết đấy bác ạ. Mang đi bán dạo thế này để lấy lại vốn và cũng để... bán tâm sự của ḿnh."

Mấy chữ cuối tôi nói cho ḿnh th́ đúng hơn v́ bà c̣n măi lật mấy trang đầu. Tôi lơ vơ chả biết có nên chờ bà xem thêm hay hỏi bà có mua cho tôi không bỗng nghe tiếng quát từ trên cầu thang trong nhà vọng ra:

"Trông thằng bé mà để nó ḅ lê, ḅ càng thế à? "

Kèm theo tiếng quát là tiếng chân nện uỳnh uỵch. Người đàn bà nghe tiếng quát nhớn nhác, đang cầm quyển sách vội dấu ngay xuống đít, đồng thời ôm vội thằng bé con vào ḷng. Tôi chưa kịp lư giải hành động kỳ quặc của bà ta th́ một ả mặt bự son phấn đă sừng sững trước mặt tôi. Ả c̣n trẻ. Có lẽ ả cũng xinh xắn nếu đuôi mắt không vẽ tím một cách quá đáng kết hợp với mái tóc vàng lỉa xỉa để hao hao như một con vẹt. Ả quắc mắt với người đàn bà đang ngồi bệt dưới đất tŕ triết:

"Bảo bà bao nhiêu lần rồi, bậy ai cũng cho vào nhà. Có ngày nó khuân cho nhẵn nhà đi mới sáng mắt ra."

Ả quay sang tôi cái nh́n miệt thị rơ rệt:

"Lần sau có đi tiếp thị th́ liệu đứng ngoài cửa mà mời. Nhà người ta chứ là sân nhà cô đấy mà vào ra tự tiện! "

Nh́n nét mặt co rúm đến khổ của người đàn bà đang bế đứa bé trong ḷng tôi chán chường dắt xe ra khỏi cổng chả buồn đ̣i lại cuốn sách. Đ̣i làm ǵ chả bơ để bà bị mắng thêm.

Tôi lầm lũi qua từng con hẻm của khu tập thể. Các cánh cửa nối tiếp nhau nhưng tôi không c̣n đủ can đảm để dừng lại thêm lần nữa. Hay tôi đă nhầm? Nhầm từ khi cầm bút viết những băn khoăn ra giấy? Phố xá trải ra trước mắt tôi những dọc ngang xô bồ. Qua hết khu tập thể nọ đến chung cư kia nhưng tôi không muốn tiếp tục quảng cáo món hàng của ḿnh nữa. Giá như những cuốn sách này là gánh khoai luộc, lạc luộc tôi chả ngại ǵ mà không nói rằng nó mới thu hoạch đấy, nó thơm lắm, bác ăn lót dạ đi... Truyện tôi viết có mới nhưng chả ai lót dạ cái thứ đó. Nó cũng chả được như những lọ dầu gội đầu xanh đỏ để tôi không ngượng mồm mà nói đọc nó vào sẽ có nhiều lợi ích lắm. Nó cũng chả bốc mùi ǵ để tôi cũng bắt chước ông bán nước mắm dí thẳng vào mũi khách hàng. Sao cái thứ hàng tôi mất bao công sản xuất mà nó vô nghĩa, vô tác dụng với đời này thế?

Đường phố đông hơn nhắc tôi về một ngày làm việc đă hết. Người người cắm cúi lao về phía trước. Tôi lững thững chả muốn về nhà. Một ngày thất bại thảm hại như thế này nếu có nhận thêm vài lời an ủi động viên cũng chỉ đau ḷng thêm thôi. Đă thế tôi sẽ chui vô quán bia hơi trước mặt kia, ngồi tự tiêu hóa hết cái nỗi đáng cay không lời này rồi ṃ về nhà để ngoài tai mọi lời b́nh luận là xong.


Quán bia rộng cả mấy trăm mét vuông. Chiều đến nở ra vỉa hè nên càng bát ngát. Người chật kín, ngồi khom khom quanh các dăy bàn gỗ b́nh dân. Già trẻ trai gái tụ tập đủ cả. Bàn nào chuyện bàn đó, phận ai người đó uống, sống chết mặc bay. Tôi khệ nệ ôm chồng sách kiếm một ghế chống đặt nó xuống. Bực ḿnh thế, nhờ mấy đứa trông xe coi giúp mà chúng lắc đầu quầy quậy. Đúng là cái dây đen, đen từ đầu tới đuôi luôn. Tôi ấp lên mặt chiếc khăn ướt mong dịu đi phần nào nỗi bực dọc đang cuồn cuộn trong ḷng th́ nghe đánh uỵch một cái. Chồng sách tôi đặt cẩn thận bị đổ lăn chiêng ra cùng chiếc ghế chổng bốn vó lên trời. Những cuốn sách rải như quân bài dưới đất. Tôi thất thần không thốt ra khỏi miệng được tiếng kêu nào nữa. Thủ phạm là một tên đang vội vàng ngồi nhặt từng cuốn lên. Bao bực dọc, uất ức từ sáng như tức nước vỡ bờ:

"Giời đất ơi, mắt để trên trán hay sao không nh́n thấy người ta để đồ đó hả giời!"

Tên “giời” đó nghe tôi gào hắn c̣n nhớn mắt lên nh́n tôi nhơn nhơn và nhếch mép cười mới điên chứ. Tôi vốn không phải người quen nói nặng lời nhưng từ sáng tới giờ từ chỗ bị cho là dạng quái gở đến cave rồi thành con ăn cắp, tôi hết chịu nổi. Tôi phải trút sự bực dọc này cho ai chứ. Và ai nữa, nếu không là cái kẻ thực sự có tội kia.

Tôi tiếp tục gắt:

"Bẩn hết rồi c̣n nhặt làm ǵ, quăng cho xong nợ. Sạch đẹp c̣n chả ăn ai, lem nhem thế kia ma nó mua à. Đời này c̣n ai muốn đọc sách nữa đâu."

Từ gắt sang lầm bầm với ḿnh, tôi biết tôi đang tự tức với ḿnh hơn là cái người lỡ đánh mông vào chồng sách của tôi. Mẹ tôi nói tôi có tính xấu là hay lầm bầm. Bực lắm cũng hét được một câu, câu sau đă nhỏ dần rồi tắt hẳn. Cái bệnh tự nói nó chuyển thành kinh niên nên mới sinh ra cái chồng sách kia. Tên thủ phạm đă nhặt hết sách, từ tốn buộc lại cho tôi. Thái độ tỉnh keo của hắn làm tôi cũng cụt hứng gào. Cứ làm như không có chuyện ǵ xảy ra, hắn c̣n hỏi:

"Nhà cô có hiệu sách à?"

Nghe đến chữ sách tôi lại thấy hậm hực:

"Ai cần đọc sách mà mở hiệu. "

"Thế cô mang sách đi đâu?" Hắn chẳng màng tới vẻ khiêu khích của tôi.

"Mang đi cho mà không ai thèm lấy."

"Vậy tôi lấy một cuốn cô có cho không?" Hắn cười cứ như có điều ǵ thú vị lắm.

Tôi im lặng không trả lời coi như đang mải uống bia. Được thể, hắn mở một cuốn chăm chú đọc. Tôi mặc kệ hắn, lơ đăng ngồi nh́n xung quanh. Bảng giá ghi bằng phấn trên tấm bảng đen đặt chéo đập vào mắt tôi. Cám cảnh chưa? Chả có món nào giá thấp hơn giá quyển sách của tôi vậy mà người ta vào ăn ào ào. Sao tôi không lo học mở quán bia mà đâm đầu vào văn chương làm ǵ cho vỡ nợ ngồi đây? Ḷng tôi lại chộn chạo như đống vỏ lạc trước mặt th́ tên đọc sách không đúng lúc ngồi bên cạnh chợt cười hinh hích. Thấy tôi quay sang nh́n hắn vội hỏi:

"Tôi thấy truyện viết là lạ, đọc cũng được sao không có người mua?"

Tôi nh́n lại hắn. “Nhà b́nh luận” này, kể ra trông không đáng ghét bằng cái việc hất đổ chồng sách của tôi. Tôi đủng đỉnh thổi cho mấy cái vỏ lạc bay vung ra mặt bàn rồi nói với vẻ phớt đời:

"Không bán được v́ đời này mấy ai đọc sách, v́ sách không được quảng cáo, v́ người ta bỏ tiền cho những việc thiết thực chứ không cho cái thứ phù phiếm như thế và một lẽ quan trọng hơn v́ tác giả của nó... " tôi ngập ngừng rồi nhún vai buông lời, "là người đang ngồi trước mặt anh đấy!"

Hắn dương mắt nh́n tôi vẻ kỳ thú không dấu diếm rồi nhích lại gần nói đầy hứng khích:

"Cô mang tác phẩm của ḿnh đi bán thật đấy à? Bán được nhiều chưa?"

"Chả bán được nên mới ôm nó vào quán bia để giải sầu, giải hận chứ."

Tôi vẫn giữ giọng rất ngang xương mặc hắn ngó tôi chằm chặp vừa mím môi như đang tính một nước cờ táo bạo.

"Này cô," hắn đập tay vào chồng sách, "Cô theo tôi, tôi chỉ chỗ bán cho cô. Đảm bảo hết bay."

Tôi định làm vẻ diễu cợt một kẻ hăng tiết vịt nhưng hắn đă nhanh nhẹn đứng lên xách theo chồng sách. Chả biết làm sao tôi đành chạy theo. Hắn qua mấy dăy bàn rồi dừng lại. Một tay gạt mấy chiếc đĩa trên bàn lấy chỗ, hắn đặt chồng sách lên. Giọng trịnh trọng nói:

"Anh em thân mến, tôi xin giới thiệu một cây bút trẻ, mang nhiệt huyết làm mực viết lên những trang đầy ấn tượng. Những số phận trớ trêu, những cuộc t́nh ngang trái, những được mất trong đời mà ai cũng có thể thấy ḿnh trong đó..."

Tôi mồm há hốc tưởng chừng một quả trứng vịt cũng lọt khi nghe hắn nói. Trời ơi, tôi có mười năm đèn sách cũng không thể đủ mồm năm miệng mười và gan to mật lớn để quảng cáo mặt hàng mà chưa biết chất lượng ra sao như hắn. Tôi thấy má ḿnh nóng bừng, hai vành tay bắt đầu rần rật khi các tia nh́n của các nhân vật định vị quanh bàn chiếu vào ḿnh. Như bản năng tụ vệ tôi lùi dần ra sau lưng nhà diễn thuyết, bụng bảo dạ giá mà chạy thục mạng được th́ tốt biết mấy. Tai tôi vẫn bị những chùm từ ngũ rất “chuông” bắn vào rào rào. Tài MC của hắn đă giỏi, tay hắn cũng rất được việc. Chồng sách đă được hắn rải gần hết cho từng thính giả bắt buộc. Vài quyển cuối hắn ngang nhiên đưa cả cho những khách nhậu bàn bên nhỡ dại dột ngó đầu sang nghe hắn thuyết.

Quyển sách cuối cùng rời khỏi tay hắn cũng là khi hắn khẽ nghiêng đầu “chốt” câu cuối:

"Hăy tỏ ḷng hảo tâm với văn chương! Hăy nâng đỡ tài năng trẻ! Anh em nâng cốc chúc mừng cuốn sách đầu tay của nữ văn sĩ...."

Từ đầu bài diễn văn đến giờ tôi mới thấy hắn bị động. Hắn nhớn mắt ngó t́m tên tác giả trên b́a sách nhưng chả may, các cuốn sách đang bị “khách hàng” mở nên hắn chịu không sao đọc được. Nhưng có hề chi, chỉ nghe có chữ nâng cốc là các tay nhậu quên luôn những ǵ hắn đang ngắc ngứ. "Nào... dzô, mừng tác phẩm đầu tay! Nào... dzô, mừng tài năng trẻ! Dzô... Dzô! Ai đó kéo tôi ngồi xuống ghế và dúi cho tôi cốc bia. Dzô... nhà văn phải làm tới đi chứ. Em gái ơi, yên tâm đi, sách này bọn anh mua loáng cái hết ấy mà. Thằng cha bạn em, nó bán báo ga Hàng cỏ từ khi cởi truồng nên em khỏi sợ ế hàng. Uống vào cho can đảm lên, hôm nay nó giới thiệu em là nhà văn, mai là nhà doanh nghiệp th́ có chết ai đâu mà em lo đến rúm người thế. Nhập hàng về ế, nhờ anh em ủng hộ là chuyện thường mà em..."

Lần này th́ không phải mồm tôi lọt quả trứng mà mắt tôi cũng thành hai quả trứng luôn. Ô hô, vui quá! Tôi đi bán Văn, tôi đi tiếp thị Văn cơ mà! Ai viết th́ quan trọng ǵ? Miễn là túi tôi giờ nhẹ bỗng. Người mua th́ vô tư. Nh́n ḱa, ông cuối bàn vừa gọi điện vừa viết ǵ đó lên quyển sách đó thôi. Mua cuốn sách giá bèo ấy mà, đọc hay không đâu có quan trọng ǵ? Anh em gọi là tương trợ nhau mà...

Tôi làm một ngụm bia rơ lớn. Bao sức ép của kẻ cầm bút trôi tuột theo bia xuống dạ dày. Tôi đi bán Văn. Có khác chi cô gái hôm qua bán dầu gội đầu. Bán là bán, gội vào có rụng tóc cũng mặc. Tôi đi bán khoai, ai thích th́ kêu ngon, kêu ngọt, ai xui trúng khoai hà bấm bụng mà chịu. Nước mắm tôi rao, thơm thối tại mũi người ngửi. Tôi làm ngụm bia nữa. Đă thật. Nhất định tôi phải bắt tay kết hợp với anh chàng có tài tiếp thị hơn người kia. Ngày mai, ngày kia... tôi sẽ lang thang các quán bia. Hà nội hàng trăm quán bia lo ǵ sách không bán hết, lo ǵ không lấy lại vốn. Mặc, sách tôi đi về đâu. Cho nó trôi theo số phận của nó. Tôi sẽ bán hết, có nghề tôi c̣n bán cả sách người khác nữa ấy chứ!

Tôi nghe người lâng lâng. Bàn chân nhún theo tiếng dzô. Tôi cười vô tư lắm. H́nh như tôi đang trôi trên con thuyền độc mộc. H́nh như có người đưa tôi nắm tiền và th́ thào:

"Tiền bán sách đấy, cô cất đi. Tôi đưa cô về nhé!"

"Đúng rồi, về thôi," tôi nghe giọng ḿnh lơ lớ, "một ngày may đến thế là cùng. Lấy được cả vốn lẫn lăi."

Tôi cười nghe lạo xạo và đăng đắng như vị bia cuối cốc.

Thành phố đă lên đèn. Ngọn gió hiếm hoi của mùa hè đâu đó thổi phất phơ. Anh chàng vô ư tứ mới mấy giờ đồng hồ trước nay rất khéo léo luồn lách để sóng đôi với chiếc xe lóc cóc của tôi. Vẫn giọng hớn hở:

"Cô cứ yên tâm viết mà in sách, tôi làm chân bán hàng cho."

Tôi ngó sang anh ta. Khuôn mặt dễ thương đấy chứ. Mẹ tôi mà thấy tôi có bạn trai điển mă thế này chắc khỏe hẳn, cả tháng chẳng cần đi tập dưỡng sinh làm ǵ. Tôi quay sang anh ta đùa:

"Anh soạn bài diễn thuyết cho kêu đi, sách c̣n ối, bán oằn người đấy."

"Chuyện nhỏ mà cô lo chi."

Anh ta lại cười kh́ kh́ đầy tự tin làm tôi cũng thấy ḷng hồ hởi lạ. Cầm bút viết chuyện nữa ư? Tôi tự hỏi ḿnh. Tôi không dám đâu. Nhưng có thể, biết đâu đấy, tôi sẽ viết một truyện ngắn, truyện nhiều tập hay tiểu thuyết cũng nên với anh chàng có tài tiếp thị này. Nhưng nhất định tôi sẽ chẳng in đâu bởi tôi không muốn tiếp thị chúng trong quán bia để họ biết có một cô ngấp nghé làm nhà văn lại phải ḷng anh chàng bẻm mép.

THÙY DƯƠNG
Moscow 10/10/2004



Notice: Undefined variable: Level in F:\www\vanmagazine\MainContents\iBottomContentsHTML.php on line 2

Notice: Undefined variable: Level in F:\www\vanmagazine\MainContents\iBottomContentsHTML.php on line 6

Home