HỒI SINH
Quỳnh Giao

Cơn giông mùa Đông

Vùng tôi ở, ba tháng mùa Đông năm ngoái là ba tháng u ám. Chúng tôi bị bốn trận bão tuyết đã đành mà còn gặp nhiều cơn giông đổ cây sụt đường làm tôi càng tiếc nhớ miền Tây. Nhưng, cũng nhờ một cơn giông mà tôi được biết Arlene... May lắm, những người thuộc thế hệ cha mẹ chúng tôi mới biết Arlene Muir là ai.

Không biết vì sao, tại mọi nơi chốn gần gũi của mình, nhỏ như trong một hộp đựng đồ khâu, lớn thì là căn phòng hoặc cả mảnh vườn ở sân sau, chúng ta đều có những góc nhỏ ít được ai để ý và bước tới. Khoảnh vườn sau nhà tôi cũng vậy, có mấy góc tối ở ven rào ít được chúng tôi ngó ngàng. Nơi đó, quanh chòi lá cất đồ làm vườn thì cỏ cây cảnh vật có vẻ tiêu sơ hoang dại hơn. Riêng tôi càng thấy vậy lại càng ít dám bước vào, vì rờn rợn sợ sẽ gặp sâu bọ giun dế. Mùa Đông vừa rồi, góc vườn hoang ẩn lấp dưới hàng rào đó đã bị cây đè nát.

Mặt sau ngôi nhà chúng tôi ở, bên kia mảnh vườn và hàng rào là một con đường hẹp, duy nhất có một lần tôi men qua là khi dọn vào nhà. Đằng sau nữa là một cánh rừng nhỏ, tôi áng chừng vậy vì thấy cây cối um tùm chạy dọc ngõ hẹp này. Mãi về sau tôi mới biết rằng đó là ngôi vườn sau của vài căn biệt thự nguy nga. Nếu trong mảnh vườn của mình có mấy góc hoang, nơi để chậu cây đã mẻ hoặc cuốc sẻng đã rỉ mà ít ai đụng tới, thì trong khu vực cư ngụ của mình cũng có những nơi mình ít đi qua, và cứ coi như thuộc thế giới khác. Arlene Muir ở nơi đó.

Chúng tôi ngẫu nhiên biết khu biệt thự này trong một lần lạc đường khi mới dọn tới năm xưa. Những ngôi biệt thự xây bằng đá, ẩn hiện sau nhiều tàng cây cổ thụ của cánh rừng bên con đường cụt. Nhìn cảnh vật tịch mịch của các biệt thự nguy nga ở mặt sau ngôi nhà mình ở, chúng tôi gọi đùa rằng đó là khu “Triệu phú hồi hưu”, và quên lửng khu vực này, ngoại trừ những chiều Thu khi nghe tiếng quạ kêu từ cánh rừng đó vọng ra.

Chiều Đông đó, chúng tôi bị một cơn giông thật lớn.

Gió rít bên ngoài và mưa đập vào kính như đòi tông cửa thổi khí lạnh vào nhà. Chúng tôi mất điện nửa ngày, tới gần đêm mới tắt nến và bật bếp đun nước uống trà cho đỡ lạnh khi bắt đầu có điện. Sáng sau, tôi chưa hay biết gì về hậu quả của trận bão thì có tiếng chuông ngoài cửa. Buổi sáng vẫn xũng nước lạnh và tuyết lất phất rơi trên tàng cây trước sân. Mở cửa trong ra, tôi thấy một bà cụ người Mỹ tần ngần như muốn đếm số nhà, nhưng vẫn có vẻ bình thản khác lạ. Những người đi giảng đạo, bán Kinh thánh hoặc rao hàng thường không lớn tuổi và ăn mặc như vậy. Tôi đẩy cửa ngoài ra, chưa kịp lên tiếng thì bà cụ đã niềm nở chào:

“Xin chào cô. Tôi là hàng xóm ở phía sau của cô. Có lẽ đêm qua cây nhà tôi đã đổ xập hàng rào của cô. Tôi xin được vào xem để xin lỗi và tìm cách sửa lại tai nạn này... Tôi thật tiếc...”

Arlene Muir, sau này tôi mới biết tên, ăn mặc hơi cổ, trong áo len dày kéo sát tới ngực, khăn lụa che đầu, chân đi bốt da cao cổ. Bà trang điểm ít nhưng có dáng quý phái, có lẽ từ đôi mắt và nhất là cách đưa tay chào. Mời khách vào nhà, và khép nhanh cánh cửa để tránh rét lúc đó tôi mới liếc nhìn ra vườn sau mà chưa thấy gì lạ. Chúng tôi phải đi qua phòng khách mới mở đượïc cửa sau. Tôi đang loay hoay mở cửa thì đã nghe bà khách lạ ồ lên với vẻ thú vị:

“Cô chơi dương cầm hả? Bản nhạc này tôi rất thích, ngày xưa rồi.”

Chưa biết trả lời sao thì tôi đã thấy một góc vườn bị trùm dưới cây lá và gỗ mục. Đêm qua, một cây lớn đổ nghiêng qua hàng rào và đè nát mấy bụi hoa ngoài vườn của chúng tôi. Bà cụ bước từ đàn dương cầm ra ngoài và nhìn quanh vườn lắc đầu ngao ngán. Tiếng Anh của khách nghe cổ điển và kiểu cách hơn lối nói thân thiện tới đường đột của người Mỹ mình thường gặp.

“Trời ơi! Tôi thật tiếc là đã gây ra tai họa này. Xin cô yên tâm, tôi sẽ cho người qua thu dọn và dựng lại hàng rào cho cô. Tôi là Arlene, nhà tôi ở bên kia, chúng ta là láng giềng đấy... Tôi thật ân hận, mong rằng cô không buồn về việc này.”

Trước vẻ lúng túng của khách, và cả sự bối rối của chính mình vì một việc đáng bực như vậy, tôi chẳng biết nói sao. Nhưng, không muốn tỏ ra là thiếu lịch sự, tôi nhỏ nhẹ mời:

“Thưa bà, rồi mình cũng sẽ giải quyết xong việc này, biết đâu không nhờ đó mà chúng tôi sửa lại ngôi vườn cho gọn hơn. Bà thấy không? Tôi có thể mời bà uống gì được không, trà hay cà phê... hay một chút bánh mứt Á Đông chăng?”

Arlene nhìn quanh do dự, sau cùng liếc về phía đàn dương cầm, bà gỡ vuông lụa che đầu và vuốt tóc ngồi xuống. Tôi để ý nhất là giọng nói rất trẻ của người đàn bà lạ mặt này:

“Tôi không muốn làm phiền cô nhiều hơn, nhưng, nhìn căn phòng ấm cúng này với cây đàn, tôi cũng muốn có một chút ấm áp. Nếu ưa uống trà, cô cứ cho tôi một tách trà nóng là được rồi... Đáng lẽ mình có thể nói chuyện về thời tiết nắng mưa như người ta, nhưng, lần này thì quả khó hợp, cô thấy không? Tôi về sẽ gọi ngay nhà thầu để họ tiếp xúc với cô và hẹn ngày thu dọn lại cây cối ngoài vườn. Tôi hứa sẽ qua lại nhiều lần tới khi mọi việc đều như ý của cô.”

Tôi quen Arlene Muir như vậy. Sau một tuần trà như mình hay nói, và một tuần cưa xẻ đục đẽo của tốp thợ ở ngoài vườn. Cứ cách một ngày Arlene lại qua xem thợ họ sửa có đúng ý không, kể cả khi họ trồng lại hàng rào gỗ mà bà đòi là phải cùng màu cùng kiểu như cũ. Ít ai ngờ là một bà cụ như vậy lại có nghị lực chừng đó và nhất là cẩn thận để ý tới từng chi tiết của mảnh vườn mà tôi nghĩ rằng chỉ bằng vuôn khăn so với cánh rừng bát ngát sau nhà bà.

Tôi cũng không ngờ là cơn giông năm đó đã sưởi ấm lòng một người cô quạnh như Arlene.

Trận gió vào Thu

Những người thuộc thế hệ chúng tôi ít ai biết hoặc còn nhớ Arlene Muir. Bà là ngôi sao điện ảnh rực sáng sau chiến tranh rồi đột nhiên chìm vào bóng tối trước sự ngẩn ngơ của mọi người. Một Greta Garbo, tôi vừa nghĩ thầm thì Arlene nhẹ lắc đầu như đoán ra ý tưởng của mình:

“Không hẳn vậy! Greta có tài, còn tôi, tôi chỉ có sự chọn lựa.”

Trong những tháng sau đó, khi việc sửa lại vườn cây của chúng tôi đã xong, và ngôi vườn có vẻ còn đằm thắm hơn xưa, Arlene vẫn lại qua và mời tôi qua nhà bà nhiều lần. Tôi bước vào một thế giới khác khi qua thăm bà trong ngôi biệt thự, mà nhà tôi hơi ác gọi đùa là nhà đá.

Ngôi nhà của bà có vẻ lạnh lẽo ở ngoài, nhưng rất ấm ở trong. Tôi để ý nhất, và trước nhất, tới mùi thơm trong nhà. Cây dương cầm giữa phòng thường hé mở với tập nhạc toàn những bài hát cổ, những cây nến cháy dở rất lớn được bày khắp nơi, phòng nào cũng có mùi oải hương với thông và quế, mùi “Địa Trung Hải” như tôi ưa gọi vì gợi nhớ tới khí hậu nhiệt đới ven biển. Arlene sống sung túc, có hai người làm trong nhà và họ đều nhẹ nhàng im ắng, và chẳng gây tiếng động. Arlene nói nhiều với họ qua ánh mắt, tôi mường tượng vậy. Tiếng động duy nhất, nghe rõ mồn một, là từ một đồng hồ đứng, bằng gỗ quý nạm bạc rất cổù. Trên bàn và tại mấy góc trong phòng tôi thấy nhiều sách, cả những cuốn tiểu thuyết trinh thám mới nhất, mà hình như cuốn nào cũng đang đọc dở vì úp xấp. Bà này từ đâu mà về đây vậy.

“Già như chúng tôi, đã sống quá nhiều thì có ở giữa thủ đô hay New York hay bên California náo nhiệt mà cô ưa nhắc tớiù, cũng tựa như ở tỉnh lẻ. Vì vậy, tôi mới chọn về đất Virginia này. Đối với tôi thì chẳng khác gì New York hay Hollywood hay Vermont.”

Lần đầu tới nơi, như bước vào viện bảo tàng và để khỏi làm vỡ không khí tĩnh mịch của ngôi nhà, tôi nhẹ giọng định nói về bánh mứt hay thời trang như mọi phụ nữ thì chính Arlene lại dẫn câu chuyện qua hướng khác. Tôi đoán rằng Arlene Muir sống khép kín từ lâu cho tới buổi sáng mùa Đông đó mới ra khỏi nhà và tiếp xúc với một người xa lạ ở bên ngoài. Có lẽ vì thấy tôi là người Á Đông, lại yêu nhạc và dương cầm, như bà tâm sự sau này, bà thấy hơi vui và lạ. Đôi bên cùng hiểu một ngôn ngữ bà rất thích là âm nhạc, và lạ vì tôi không biết gì về quá khứ của bà để lại tò mò hỏi những câu bà đã cứ phải trả lời từ gần nửa thế kỷ nay.

Vậy mà tôi cũng vẫn quay về điện ảnh, rồi có khi lúng túng nói tới các cuốn phim mình ưa gọi là “tiền chiến” tôi được coi khi còn nhỏ và chỉ biết qua tên Pháp như hầu hết mọi người mình. Arlene nhớ hết, từ cốt truyện tới tên đạo diễn và cả tựa đề tiếng Pháp, vì đã ở Pháp khá lâu.

Arlene Muir giã từ điện ảnh lúc đang ở trên tột đỉnh danh vọng và qua Âu Châu sống như người ẩn dật, tới gần mười năm mới quay về, khi con gái bà bị tử nạn máy bay trong một chuyến quay phim tại Phi Châu. Nói chuyện lâu tôi mới đoán rằng bà muốn ngưng hoạt động để mở đường cho con gái bước vào nghệ thuật thứ bảy, nhưng trời chả cho vậy.

Người con bà, tính ra thì bằng tuổi tôi, đã mất sớm khi vừa bắt đầu nổi tiếng. Sự hy sinh của bà đâm ra thành vô ích, điều này báo giới thời đó có phỏng đoán, nhưng tôi nghĩ ở bên sau còn nhiều lý do khác, vì Arlene nói tới thế giới nghệ thuật lúc đó với những chi tiết mà những người như chúng ta ở ngoài ít biết tới.

“Thời đó, nghệ thuật và đời sống tương đối còn tách bạch, có sự cách ngỡ. Thời nay, cô thấy đó các diễn viên và nghệ sĩ thường xuyên sống ngoài đời y như trên sân khấu vì mọi hành vi cử chỉ đều được báo chí truyền hình phóng lên cho mọi người cùng thấy. Thời nay, cuộc đời là sân khấu lớn của họ, và sân khấu hay sân quay mới là đời sống kín, và chỉ được chiếu ra ngoài theo một chương trình quảng cáo đã được nhà sản xuất sửa soạn trước, sửa soạn chi ly từng chi tiết. Tôi cảm ra điều đó thì nghỉ. Mùa Thu của mình khởi sự sớm hơn cũng vì sự phát giác này.”

Tôi hơi hiểu tâm trạng của bà khi nghĩ đến con gái vừa lập gia đình, nhưng Arlene đi sâu vào suy tư đó khi nói về sự nghiệp đứt ngang của bà. Trong tâm trí của trẻ thơ, người mẹ nào cũng phải giữ hai vai trò tương phản, bà giải thích vậy và nhắc tới các nhân vật trong tiểu thuyết này hay truyện trinh thám nọ. Lúc đó tôi mới để ý là Arlene đã đọc hết mấy cuốn sách đang mở như đọc dang dở. Bà để đó và có lẽ đọc lại, nghĩ vậy tôi mới thấy thương người đàn bà cô đơn này.

“Tâm trí trẻ thơ cứ phải nhìn người mẹ ở hai góc cạnh trái ngược. Mẹ là người bảo bọc và chiều chuộng con, nhưng mẹ cũng là người phải ngăn cản răn đe, nên vừa là bà tiên vừa là mụ phù thủy. Chỉ khi nào con mình khôn lớn, chúng mới có thể xóa được mối ngờ đó trong tâm trí và hết vùng vằng tủi thân để yêu mẹ ngay cả trong những lúc bị cấm đoán.”

“Vâng, thói thường là vậy và nhiều khi mình lại chả hiểu như vậy cho con.” Tôi trả lời Arlene mà tự hỏi là bà để ý tới hiện tượng này vào lúc nào. Tấm hình hai mẹ con đã vàng úa trong phòng đọc sách như trả lời cho tôi. Đã từ lâu lắm rồi.”

“Vâng, thường thì vậy. Nhưng, đối với đứa trẻ có mẹ là nghê sĩ và lại là nghệ sĩ diễn xuất, sự tình còn rắc rối hơn. Mẹ không chỉ là bà tiên ôm ấp vỗ về với sự dịu ngọt, rồi đột nhiên biến ra mụ phù thủy dữ dằn khi la mắng. Mẹ còn là người tình trong một cảnh ái ân trên màn bạc hoặc một ác phụ đang âm mưu ám hại người chồng để lấy tiền bảo hiểm như trong phim cô nhắc tới lần trước. Năm đó, khi coi chiếu thử bộ phim này về, Nancy nó cứ thắc mắc mãi. Rằng mẹ tính thật như vậy đấy hả, khiến cha bị bệnh mất sớm?..”

“Và những điều đó đã ảnh hưởng tới sự nghiệp của bà?”

“Không hẳn vậy. Nhưng, tôi có suy nghĩ và tìm cách đưa con gái vào ngả nghệ thuật như mình, có lẽ để nó sớm cảm nhận những thật giả giữa sân khấu và ngoài đời, và nhìn thấy con người thật của chính mình. Hình như tôi đã lầm. Năm cháu 16 nó bắt đầu đóng phim, hai năm sau là tôi nghỉ, và con đường nghệ thuật dẫn nó tới đất Phi Châu, để rồi vĩnh viễn ở lại đó.”

Cây trái mùa Hạ

Arlene Muir hiểu âm nhạc một cách sâu sắc và có nhiều nhận xét tinh tế làm tôi rất thích, nên chúng tôi trở thành bạn “vong niên” như người mình hay nói. Chẳng hiểu sao, người ta hay chỉ nói tới tình bạn vong niên bên phái nam, chứ trong giới phụ nữ, ít ai để ý tới tình bạn của hai người chênh lệch tuổi tác khá lớn, như trường hợp chúng tôi.

Được người chị dâu gửi cho một gói ô mai làm lấy ở nhà, tôi có lần mời Arlene nếm thử và vui trong lòng khi thấy bà cũng thích, rồi hỏi từng chi tiết về cách làm. Bà là người ưa tìm hiểu tường tận từng viêc lớn nhỏ có lẽ vì có cả khoảng thời gian rất trống ở trước mắt. Mùa Hè năm nay nóng bức hơn mọi năm và Arlene rủ tôi đi biển mà tôi từ chối. Từ lâu lắm rồi, tôi không còn thích biển cả vì cứ nhìn ra biển là lại nhớ nhà. Sau chuyến nghỉ mát trở về, Arlene điện thoại rủ rôi qua chơi. Câu chuyện lại trở về đề tài ø dang dở, về việc bà giã từ điện ảnh.

“Mãi đến sau này, tôi vẫn có thói quen là không muốn ai nhận ra mình. Có lẽ vì vậy mà thích gặp cô, đôi ta như có trang giấy trắng trước mặt, và chúng mình không bị ảnh hưởng bởi những ấn tượng sai do những hiểu biết hay thiên kiến từ trước.”

“Khi có người nhận ra bà là một ngôi sao màn bạc của mấy chục năm trước, bà thấy sao?”

“Cũng tùy. Thường thì tôi không thích lắm và chẳng bao giờ tự mình nhắc tới thời đó. Tôi rất sợ nỗi sợ của nhiều người là thiên hạ không biết mình là ai. Ngẫm kỹ có lẽ tôi chỉ vui khi có người nhắc tới con gái. Và trường hợp này rất hiếm, vì con gái tôi chưa kịp nổi tiếng thì đã mất.”

Arlene đã công phu chuẩn bị cho con gái một sự nghiệp thật đẹp, đến độ tự ý lui về để Nancy Muir thành một tài tử nổi danh hơn là con gái của Arlene Muir. Tôi nhìn sâu vào đáy mắt của bà và hỏi một câu khá thẳng:

“Bà có nghĩ rằng chính mình cũng gặp hiện tượng phân vân của trẻ thơ mà bà gọi là thảm kịch của nàng tiên và mụ phù thủy chăng?”

“Tôi hiểu ý cô, vì nhiều lần tự hỏi vậy... Mình nghĩ là con gái nó khó hòa nhập được hai hình ảnh tương phản của mẹ hiền và mụ ác, nhưng biết đâu chừng chính mình cũng là nạn nhân của một hiện tượng khác, đó là sợ hào quang và tuổi thanh xuân của con gái sẽ sớm đẩy mình vào cảnh xế chiều, nên vội lui sớm. Tôi thực tình nghĩ là mình không có phản ứng đó và hoàn toàn không nhắc lại quá khứ của mình. Nhiều lần, khi Nancy bắt đầu cầm tới các bản phân cảnh và bàn với tôi cách diễn xuất cho thích hợp, tôi đều cố tránh đưa ra một so sánh hay ví dụ nào liên hệ tới một vai khác của mình. Thú thật, khó nhất là biết quên mình cho con được tự do phát huy tài năng của nó. Tôi đã cố, và đã thất bại vì trời không cho như vậy....”

“Nhưng, bà vẫn có thể quay về đóng phim trở lại mà?...”

“Có chứ, sau khi Nancy tử nạn, nhiều bạn hữu và các phim trường có liên lạc để đề nghị một số vai nhưng tôi đều từ chối. Phải nói là đã đắn đo trước khi từ chối, chứ không dễ đâu... Nhưng, rốt cuộc vẫn từ chối. Thời của tôi đã qua, và nói ra thì hơi kỳ, chứ năm đó tôi không còn nỗi say mê như mươi năm trước, dù mình vẫn còn trẻ...”

“Rồi bà cứ sống như vậy, cho tới ngày nay?” Tôi hỏi câu đó mà nghĩ tới điều nhà tôi hay nói đùa, rằng tương lai nó nằm đâu đó ở sau lưng mình.

“Tôi có đổi nghề vài ba lần, làm trong ngành quảng cáo rồi bảo hiểm và tương đối cũng thành công về mặt tài chánh cho tới khi về hưu.”

“Thành thử, giấc mơ đẹp nhất của bà là một thời vàng son có thật, tự mình chấm dứt và không muốn nối lại nữa?”

“Đúng vậy, cô có thấy rằng nhiều khi mình đang có giấc mơ thật đẹp thì tỉnh dậy, và có muốn ngủ lại để mơ tiếp cũng chẳng xong, có khi còn thức trắng đêm để nuối tiếc chăng? Thế giới điện ảnh của chúng tôi nó tàn khốc vô cùng cho những ai mơ ước nối lại khúc phim cũ. Mình chẳng mất trắng đêm đâu, có khi mất cả chục năm ngơ ngẩn như vậy. Nên tôi tỉnh giấc là tỉnh luôn. Giữa nghệ thuật và Nancy, tôi đã chọn, và sống với sự chọn lựa đó.”

“Mà không bao giờ ân hận?”

“Nói là không thì cũng chưa đúng”...

Arlene đứng dậy và bước ra đàn dương cầm của tôi dạo đoạn nhạc dẫn vào một truyện tình. Với cái tai cô giáo dạy đàn, tôi thấy Arlene đánh đàn rất ngọt, nặng về cảm xúc hơn kỹ thuật, theo thói quen của người tự học nhờ năng khiếu hơn là được huấn luyệïn từ căn bản. Ngừng đàn quay ra sân, Arlene chỉ vào bụi hoa chính bà đã đòi thợ trồng trong vườn nhà tôi và nói tới những giấc mơ vào mùa Hạ.

“Tôi vẫn hồi tưởng lại và thấy mình đã có những quãng đời đẹp nhất. Tôi thu thập hết bảy cuốn phim Nancy đã đóng, từ vai phụ tới vai chính, cả khúc phim đang quay dở thì mất, và thường hay xem lại những phim đó hơn là mười ba tập phim của chính mình. Tôi xem lại và đi ngược đoạn đường con gái đã trải qua vì nhớ lại từng đoạn phim khi Nancy bàn với tôi về mỗi cảnh diễn xuất. Tôi đi ngược về cõi xưa và tự hỏi nếu là mình, vào lúc đó, thì diễn như thế nào. Nancy có tài mà không may, nếu còn sống chắc chắn sẽ nổi danh, nổi hơn tôi rất xa.”

Tôi chưa thấy ai yêu con như Arlene, khi bà trầm ngâm trả lời câu hỏi từ ánh mắt của tôi:

“Nói rằng không ân hận thì chưa hẳn, nhưng tôi thấy là mình ngưng đóng phim là đúng, và mãi đến giờ đây vẫn yêu thích sự chọn lựa này, cho con gái và cho mình.”

Hoa nở đầu Xuân

Kể từ đó, tôi tránh đề cập tới điện ảnh và hình như Arlene cũng vậy. Chúng tôi nói chuyện nhiều về âm nhạc, và như một người đã kín đáo nhận xét từ lâu trong vai một nữ giám khảo, Arlene bắt đầu nói tới nhóm bạn hữu bà hay gặp trong một nhà thờ tại thị trấn Vienna kế cận. Họ tụ tập khá thường, phần lớn để chuyện trò về âm nhạc.

Sau một mùa Thu tương đối êm ả, tôi được Arlene mời đi dự một buổi gặp gỡ đó.

Họ có vài chục người, phần lớn đã luống tuổi và mỗi người có một thế giới riêng nhưng cùng chia sẻ một sở thích là âm nhạc. Một cặp vợ chồng già trong số đó còn có một chương trình phát thanh riêng. Mỗi tuần, họ lên đài chọn nhạc, toàn những bài cổ thuộc loại Golden Oldies như họ nói, và giới thiệu từng bài về hoàn cảnh sáng tác hay chi tiết ghi âm, cùng những biến cố xảy ra khi bài hát này mới xuất hiện, từ những thập niên 50 về trước. Được một vài công ty hay bằng hữu tài trợ bằng những mẩu quảng cáo nhỏ, họ đã có một chương trình hoài niệm như vậy cho những người cùng tuổi, để nghe vào trưa Chủ Nhật sau khi đi lễ nhà thờ về.

Từ đó, tôi gặp họ thường xuyên hơn, và ngạc nhiên về nhiệt tình của Arlene Muir trong thế giới hơi già hơi cổ đó của bà. Cho tới một hôm Arlene bưng một bó hoa thật lớn tới nhà và nói vòng vo mãi rồi bà mới ngỏ lời:

“Tôi để ý từ lâu và thấy là mình hợp nhau về nhạc. Tôi đang sợ là chơi với nhóm bạn này mãi thì mình sẽ thành sản phẩm của viện bảo tàng, họ cũng nghĩ như vậy mà chưa biết tính sao. Tháng trước, khi thấy cô chiều lòng họ dạo đàn và hát lại một số ca khúc họ yêu thích, bằng cả lời Anh của chúng tôi lẫn lời Việt của cô, họ mới nảy ra một đề nghị... Bó hoa này là họ nhờ tôi trao cho cô cùng lời đề nghị đó... nếu như cô chịu nghe”.

Tôi tủm tỉm cười vì lần đầu bắt gặp vẻ tần ngần do dự của bà bạn già: “Bà và các bạn tính chiêu mộ tôi vào Câu lạc bộ Tuổi vàng của bà?”

“Không, tôi đang có đề nghị ngược lại, là nhờ cô kéo chúng tôi ra khỏi câu lạc bộ lụ khụ đó. Chúng tôi định lập một ban nhạc tài tử và lâu lâu trình diễn với nhau. Chúng tôi muốn cô đứng ra thu xếp việc đó về mặt nghệ thuật, và giữ phần dương cầm cho ban nhạc. “

Tôi chưa hiểu trời xui đất khiến ra sao mà tôi lại nhận lời. Ban nhạc bảy người của chúng tôi đã thành hình, với Arlene Muir được phong làm bầu gánh, vì làm việc nhanh gọn ngăn nắp, còn tôi phụ trách liên lạc với các nhạc sĩ chuyên nghiệp bên ngoài để lo phần hòa âm. Chúng tôi đã có hai buổi “ra mắt” thật vui và phải nói là khá thành công, tôi bận rộn hơn xưa một chút, nhưng lại tìm ra một nguồn vui mới.

Đó là thấy Arlene Muir như trẻ lại. Bà xông xáo chu toàn mọi việc về tổ chức và có hôm còn lên solo bài Answer me O my Love với âm sắc trong trẻo bất ngờ, như của một thiếu nữ và vẻ nồng nàn của người đã biết yêu mà không cay đắng vì những mất mát của tình yêu.

Arlene nhận xét rằng trời có luật bù trừ: khi lớn tuổi làn hơi của mình có mất một số ưu điểm của thời trẻ nhưng lại học được nghệ thuật diễn tả khác. Miễn là mình phải hát với cảm xúc thật. Tôi không thể đồng ý hơn và thầm hỏi là nếu Arlene Muir không đi vào điện ảnh, biết đâu những Rosemary Clooney hay Julie London đã chẳng có một đồng nghiệp ngang tài? Và biết đâu, cả hai mẹ con đều ngự trị ở trên hai lãnh vực nghhệ thuật khác nhau. Lần đó, tôi giới thiệu đùa với cử tọa là một Lena Horn da trắng sẽ đến với chúng ta đêm nay, mà chẳng ngờ là mình có lý.

Rốt cuộc, tôi thấy là giông bão làm đổ cây vào mùa Đông năm ngoái chưa chắc đã là điều xấu cho chính mình.

Tôi ngồi đây viết lại những dòng chữ này khi trên bàn vẫn có đóa hoa rực rỡ của Arlene, với tấm thiệp thật đẹp và chữ viết nắn nót: “Cám ơn vì đã chia sẻ một niềm hạnh phúc mới.” Arlene Muir là người chỉ sống trong sự say mê và sẽ còn trẻ mãi, trẻ hơn cả hình ảnh của Nancy Muir trong lòng mình, nhờ sự say mê đó.

QUỲNH GIAO
Tháng Tám, 1999

Home