BÁC BA MAI THẢO
Nhã Ca

Suốt buổi trưa, con hẻm phía sau nhà, tiếng người la, tiếng chân chạy rần rần. Bố ráp. Bà Ngọai chỉ huy mấy đứa nhỏ, đem đủ thứ đồ lỉnh khỉnh, chặn cứng bên trong cánh cửa sau.

Chín căn phố lầu, cạnh khách sạn Continental trên đường Tự Do cũ, mỗi nhà đều có cửa sau, mở ra một con hẻm chung, kế cận hãng xe hơi Citroen, ăn ra phía đường Lê Thánh Tôn.

Đầu thập niên sáu mươi, nhà cuối con hẻm, số 138 là Câu lạc bộ văn hóa của anh Phạm Xuân Thái, nơi lui tới của văn giới Sài Gòn. AnhThái là Tổng Trưởng Thông Tin dưới thời chính phủ Ngô Đình Diệm, hiện đang đi tù đâu ở Bảo Lộc. Ngôi nhà đã đổi chủ từ lâu. Trước 1975, vợ chồng Cung Tiến cũng có thời đóng đô ở đấy. Con hẻm bao năm đầy hình bóng bạn hữu, bỗng chốc đổi đời, thành sào huyệt của xì ke, ma túy.

Dân chích choác, chả biết từ bao giờ, chiếm hết con hẻm. Cửa saunhà nào cũng có lần bị cậy, bị trộm. Đành phải nèn chặt. Tuần nào cũng thấy vài xác chết nằm chèo queo trong hẻm bị kéo ra đường. Công an phường đã cố dẹp nhiều lần, chẳng ăn thua gì. Bên này đường Lê Thánh Tôn là lãnh thổ phường chin. Bên kia đường, khu công viên Chi Lăng, vương quốc của dân bụi đời, lại thuộc phường tám. Trước đây, khi bị công an đuổi, chỉ cần băng qua đường là huề.

Hai căn phố kế cận, lâu nay cửa đóng im ỉm, vừa có chủ mới. Một cô cụt tay, nữ tướng, xếp lớn bên thành đoàn. Một bà bề thế, nghe đâu làcon đẻ của anh hùng Lý Chiến Thắng (tên mới của đường Yên Đỗ), con nuôi Tổng bí thư Lê Duẩn, lại có cha ghẻ đương thời là Thiếu tướng Trần Hải Phụng, tư lệnh Quân khu 7. Con ruột, con nuôi, con ghẻ. Thếgia vọng tộc kiểu mới, dây mơ rễ má tùm lum. Thêm ông Xích Điểu, chủ nhiệm nhật báo Sàigòn Giải Phóng, bạn thiết của “đồng chí bí thư thành ủy” Nguyễn Văn Linh, vừa dọn vào khu bin đinh cuối dẫy.

Toàn thứ dữ cả. An ninh con hẻm có cơ thành mục tiêu bắt buộc. Cuộc bố ráp lần này, quyết liệt ra mặt.

Anh Mai Thảo xuất hiện đúng buổi trưa căng thẳng ấy.

Người cháu tên Chấn, dò đường từ hôm qua.

“Dò hỏi hết ngả rồi. Căng lắm. Chỉ còn cô thôi.”

Thì đến. Còn băn khoăn gì nữa.

Phải nhờ một cậu em ngồi canh sẵn ngoài cửa. Chờ.

Hai chú cháu đi như người dạo phố, thình lình, lách vô nhà thật nhanh. Mũ xụp, kính đen mở ra. Phong độ lại ung dung, chững chạc.

“Từ ra sao rồi?” Anh Mai Thảo hỏi.

“Đưa lên trại Gia Trung trên Kontum. Hơn hai tháng rồi. Cả anh Tế,anh Sỹ, Trịnh Viết Thành… Đang lo đi thăm Từ lần nữa.”

“Tôi tạm ít ngày. Chờ ý kiến Từ.”

“Chúng ta đều biết Từ thế nào. Anh đừng bận tâm.” Tôi nói.

“Ít bữa cháu sẽ trở lại.’

Người cháu tên Chấn đứng lên chào.

Tôi bảo:

“Không cần đâu. Thỉnh thoảng thôi. Chúng theo dõi đấy. Cẩn thận.”

Chấn rút lẹ ra vỉa hè. Tôi bảo anh Mai Thảo:

“Lên lầu, anh ạ. Giang san anh em mình với các cháu trên ấy.”

Cúp điện. Phía trong nhà như cái ống tối thui. Cầu thang xoắn ốc lên lầu nằm tít mãi phía trong, sát cánh cửa mở ra hẻm. Phía ngoài, thình lình có tiếng la, tiếng chân chạy, tiếng đập cửa. Tôi đẩy anh dồn bước.

Lên hết cầu thang, qua dẫy hành lang tới căn lầu phía trước mặt tiền Tự Do, mới có thể giải thích.

“Không sao đâu. Công an bố ráp lục bắt mấy người xì ke sau hẻm.”

Cửa sổ lớn mở ra vòm me xanh. Phía dưới là phố xá. Thấy anh dợm bước, muốn nhìn rồi lại vội thối lui, tôi nói thêm:

“Yên tâm. Cửa kính dán sẵn giấy phản chiếu. Trong nhìn ra phố được, mà ngoài nhìn vô không thấy đâu.”

“Nhà cửa gớm nhỉ?”

Hang cọp mà. Nhớ lần bị công an hù là họ đã bắt được Mai Thảo, tôi nhìn anh. Cười.

Từ đây, trong nhà, anh trở thành bác Ba thân thiết của các cháu.

. . .

Bữa ăn: toàn món khoai xùng khét lẹt. Cuồng cẳng trên căn lầu tù túng, lâu lâu, lúc khuya khoắt, bác Ba của bọn nhỏ cũng mở cửa sau, liều mình tiếu ngạo giang hồ, đôi khi kiếm được cả tí tiền mang về.

Buổi chiều, một cậu em thân tín hớt hải tới nhà:

“Chị. Em thấy ông Mai Thảo ung dung đứng đầu phố, ngay khu mấy cửa tiệm đầy công an qua lại. Miệng lại còn cười cười, phì phèo thuốc lá nữa. Vậy mà có người bảo ông ấy đang bị lùng bắt.”

Mãi nửa đêm mới thấy anh về được tới nhà. Hai anh em trong căn phòng lù mù. Tôi nổi điên:

“Anh tính diễn trò gì mà xớ rớ ngòai đó? Chúng nó lùng bắt anh tới mức nào? Bao nhiêu người lo lắng cho anh ra sao? Anh không thèm biết à? Biết mà sao còn mang mạng ra đó đùa với mấy thằng công an?”

Chắc thấy tôi hung dữ láo lếu quá, có lúc anh kêu lên:

“Ô hay. Đến cả Nhã mà cũng còn không hiểu tôi nữa hay sao?”

Hai anh em ngồi lặng bên nhau. Một lát, tiếng anh vang lên trong bóng tối:

“Tôi đã thường tự nhủ mình không biết bao nhiêu lần. Đúng ra, chỗ của tôi phải là ở bên Từ, cạnh Nguyễn Sỹ Tế, Doãn Quốc Sỹ, Mặc Thu…Bao nhiêu người đã vô tù được. Tại sao tôi lại không? Đó mới là chỗ tốt nhất, đúng nhất dành cho tôi. Tôi là cái gì mà lại khác bạn hữu? Tôi có nói với Nhã điều này rồi mà. Phải không? Nhã nghĩ thế nào?”

Còn nghĩ ngợi gì nữa. Cơn điên nguội ngắt. Phải. Anh có nói với tôi. Nhà tù, chỗ tốt nhất, đúng nhất, yên nhất. Có lẽ không chỉ cho anh mà cả cho tôi nữa. Nhưng cái anh Mười Kết Sở Bảo Vệ Chính Trị, anh ta cũngvừa mới nói vậy. Để cho anh bị bắt, nếu chúng tôi còn có ngày an lành, xum họp, trước mắt mọi người, liệu tôi sẽ thành thứ người gì? Làm sao phân giải với chồng con, bạn hữu?

Tôi không thể kể với anh Mai Thảo điều này.

Cũng không thể kể cả việc ngay sau khi rời khỏi các nhà mang bảng hiệu Ban xây dựng sở nhà đất, tôi đã đi đứng như thế nào, cầunguyện phó thác mình thế nào, dưới chân Đức Phật Tổ, mà bao lâu tôi chưa hề tìm tới để nương dựa.

Chúng tôi vốn khác nhau. Tôi đã bảo Mười Kết vậy, khi anh ta hỏi về quan hệ giữa anh Mai Thảo và vợ chồng tôi. Trong đời sống, quả thật là vậy.

Đúng là tôi thường hung dữ láo lếu.

Không sao. Bác Ba của bọn nhỏ hẳn phải thừa độ lượng.

.............................

Vừa về tới cửa, đã thấy Sớm Mai chạy ra, mặt thất thần, lo lắng nhìn mẹ:

“Mẹ. Mẹ sao vậy? Mẹ đi đâu vậy? Bác Lý tới chờ mẹ lâu rồi. Không biết mẹ đi đâu, bác với con lo quá.”

Anh Lý đã ngồi nhà trong, bên ly trà nguội.

“Chị Nhã. Tôi nghe chuyện hai cháu kể rồi. Tôi mới hỏi. Sắp có một chuyến tin cậy. Còn một chỗ. Có thể cho cháu Sớm Mai đi trước. Nếu chị quyết định, tôi đóng tiền cho cháu. Chị rán bình tĩnh.”

“Có gì đâu mà phải rán, anh Tư. Anh lên lầu với tôi. Đi, anh lên đây.”

Anh Lý nhìn tôi, nhìn cháu Sớm Mai. Chắc anh không tin là tôi đang bình tĩnh.

“Anh lên đi. Có chuyện trên đó. Từ muốn tôi để anh biết chuyện này.”

Hai người đàn ông gặp nhau trên lầu. Họ ngồi trên mặt gỗ trước đây là sa lông, nệm đã gỡ bán.

Cũng với họ, sau tháng 4.1975, chúng tôi còn có chung với nhau một bữa ăn, trong phòng ăn riêng trền lầu tiệm Tài Nam. Có anh Hoài Bắc.Thêm cả anh Bính, cũng một ông Tổng Giám Đốc Ngân Hàng, trước làm phụ tá cho anh Lý. Rượu vô, ông Tổng Bính nhất định trổ tài làm thơ.Nhạc sĩ và nhà văn nổi giận. Đôi bên suýt có chuyện. Cả anh Lý, lẫn chúng tôi phát mệt mới can nổi. Kỷ niệm vui. Chẳng ăn nhằm gì. Họ cũng đã biết nhau. Bây giờ, nên biết nhau hơn nữa.

“Anh Lý à. Chưa phải là cháu Sớm Mai hay tôi đâu. Anh thấy tận mắt nhé. Anh Mai Thảo cần một chỗ đi trước.”

Khi chia tay, một mình đưa anh Lý xuống nhà. Vừa qua khỏi cầu thang, anh dừng lại, nghiêm nghị ngó tôi.

“Chị Nhã. Thật chị không biết trời biết trăng gì nữa. Tôi không hiểu phải kêu chị là gì. Là khủng long, là cọp, là beo, là ... ẩu tả.”

Không hiểu thấy mặt mũi tôi gớm ghiếc ra sao, đang nghiêm, anh Lý vội cười xòa.

“Mà thôi. Cũng phải ...vậy thôi. Để về nói cho nhà tôi biết. Chúng tôi sẽ cùng lo với chị.”

NHÃ CA

Home