GHI CHÉP
IRIS CHANG, TạI SAO?
Nguyễn Xuân Hoàng





Thứ Sáu 10 tháng Mười Hai, 2004

Người đàn ông tôi gặp trưa nay ở quán cà phê Starbucks tên B.

Ông và tôi quen nhau t́nh cờ từ hơn sáu tháng nay cũng ở quán cà phê này. Hôm nay ông ăn mặc khá giản dị, cái áo choàng lanh màu xanh đă cũ, quần màu vàng kaki hiệu Dockers hơi rộng, bàn tay ông to bè, những ngón tay ngắn và thô, móng tay dài cáu bẩn, như một người vừa làm vườn. Ông đứng xếp hàng trước tôi chờ mua cà phê.

"Chào ông." Tôi lên tiếng trước.

"Chào!" Ông trả lời, giọng ông mệt mỏi.

Buổi trưa, nhiều nhân viên các cơ sở quanh vùng sau khi ăn lunch xong thường lấy cà phê trước khi trở lại sở làm. Hàng người chờ lấy cà phê khá dài. Ông B. quay mặt lại hỏi tôi hôm nay uống ǵ. Tôi cám ơn. Tôi nói để tôi v́ tôi c̣n tiền trong thẻ starbucks.

Nhớ lần đầu gặp ông, cũng đúng vào lúc xếp hàng mua cà phê vào buổi trưa. Ông đứng sau lưng tôi và hôm đó bất ngờ ông hỏi tôi một câu bằng tiếng Anh “Xin lỗi, ông có phải là người Việt Nam không?”

“Phải”, tôi trả lời bằng tiếng Việt. “Tại sao” Tôi hỏi lại.

Ông nói mấy lần trước đi cà phê ở đây thấy tôi ngồi một ḿnh nhưng ngại không dám hỏi sợ tôi không phải người Việt Nam. Người Việt ḿnh ít ai uống Starbucks lắm. Cà phê Việt Nam dù ǵ cũng hợp gout hơn là cà phê Mỹ. Thấy tôi đeo sợi giây mang thẻ sở làm, ông hỏi, tôi làm việc ǵ ở sở này. Tôi nói dối, tôi làm janitor, nghiă là lau chùi bàn ghế, hốt dọn rác rến trong toà soạn. Ông nh́n tôi thương hại.

"Qua Mỹ hồi nào? Làm janitor sống đủ không? Vợ con ra sao?" Tôi trả lời cho qua chuyện, tôi biết ḿnh đă lỡ nói dối không thể tiếp tục thêm. Tôi nói tôi qua Mỹ năm 1985, vợ tôi thất nghiệp cả năm nay, tôi có bốn đứa con, đứa út mới vào đại học, ba đứa kia đă có việc làm.

“Vẫn ở với con cái à?”

“Không”, tôi nói, “vợ chồng tôi sống riêng, giống như hai con khỉ già chờ ngày ra đi.”

“Đi đâu?” Ông hỏi.

Tôi cười, “th́ ra đi đó mà. Ai sống mà chẳng có lúc sau cùng phải ra đi.”

Ông cũng cười, “nói bậy. Lương bổng sao? Đủ sống không?”

Ông ta nhắc lại câu hỏi.

Tôi nói “à th́ cũng sống vậy vậy.”

“Qua Mỹ năm nào?” Đây là lần thứ hai ông hỏi tôi.

Tôi nhắc lại: Năm 1985.

“Mà ở thành phố này lâu chưa?”

“Ồ chỉ mới sáu năm thôi.”

“Trước ở đâu?”

Tôi nói trước ở Quận Cam.

“Hồi đó làm ǵ?”

Tôi nhắc lại: “À, th́ cũng lau chùi pḥng ốc, hốt rác rưới cho một toà soạn báo Việt ngữ.”

“Vậy sao?” Ông hỏi mà như nói.

Tôi hỏi lại ông, vậy chứ ông đến Mỹ từ bao giờ? Ông cho biết ông đă qua Mỹ từ trước 1975, đi du học rồi do biến cố tháng Tư 75, ông ở lại luôn. Ông hiện làm kỹ sư cho một hăng nhu liệu điện tử ở đây. Gần 10 năm sau ngày 30 tháng Tư, ông mới lo được giấy tờ cho vợ con qua, và bây giờ... ông bỏ lửng câu..”Tôi và vợ tôi không hợp nhau. Mấy đứa con đă lớn, đứa nào cũng có công ăn việc làm.

Tôi hiện sống một đời sống khác.”

Tôi muốn hỏi ông thế nào là một đời sống khác, nhưng tôi nghĩ lại, hỏi để làm ǵ?

“Ông dùng loại nào?” Tôi nghe cô thu ngân hỏi ông. Ông gọi món frappucino và quay sang nói với tôi "hôm nay không mang tiền lẻ, ông trả hộ ly nước của tôi nhé!"

"Không sao." Tôi gọi một tall coffee, và như thường lệ, tôi đưa cái thẻ Starbucks cho cô thu ngân .…

Lấy cà phê xong, chúng tôi ra ngồi ở chiếc bàn trống ngoài sân…

Trời mùa đông vùng Thung Lũng năm nay lạnh hơn mọi năm. Tôi ấp hai tay vào ly cà phê. Aám. Tôi hỏi ông sao lúc này ít ra quán cà phê vậy? Ông nói hồi này ông uống cà phê Việt Nam nhiều hơn ở cái quán quen, chỗ đó thiếu chịu được. Tôi hỏi công việc của ông ông nói ông tính về hưu. Ông là người thích du lịch. Nhưng chuyện chưa tính xong, c̣n nhiều chuyện phải giải quyết trước khi nghỉ hưu sao cho có lợi. Ông hỏi tôi hôm nay có phải về sở lau chùi bàn ghế ngay không? Tôi nói c̣n sớm, tôi có thể ngồi nán thêm ít phút nữa.

Ông B. than hôm nay ông buồn quá.

“Tại sao?”

“Tay kỹ sư làm cùng sở tôi vốn là một tay hiền lành, bỗng nhiên hôm nay nó chửi tôi là đồ khốn nạn.”

“Tại sao?”

“Đời sống tinh thần tôi mấy lúc sau này không ổn. Tôi nh́n đâu cũng thấy người ta nói xấu tôi, âm mưu hăm hại tôi. Tôi không tin ai, cái khổ của tôi là tôi thấy chung quanh ḿnh ai cũng ngu dốt, đứa nào cũng có ư xấu với tôi. Một câu nói b́nh thường của bọn nó cũng làm tôi điên đầu suy diễn ra trăm ngh́n ư nghĩa thâm độc.

Tôi có cảm tưởng cả thế giới này đều nhắm vào tôi. Cái tay kỹ sư ấy mới qua Mỹ chưa đầy 20 năm mà giữ cái chỗ tốt trong khi tôi sống ở đây đă hơn 30 năm, ăn học đàng hoàng mà vẫn cứ c̣n lẹt đẹt. Nếu không phải nó bắt tay với thằng phụ tá chủ tịch công ty th́ làm sao có đươc chỗ đó.”

Tôi hỏi ông B., hay là tay này nó có bà con họ hàng ǵ với ông chủ tịch công ty?

"Làm ǵ có chuyện đó. Chủ tịch công ty là người Mỹ, c̣n nó là người như ḿnh, mũi tẹt da vàng mà!"

“Không”, ông B. tiếp, “không có bà con cô bác ǵ đâu. Tôi nghĩ là nó nịnh thằng manager Việt Nam, thằng này cất nhắc nó lên. Tôi biết thằng đó dốt bỏ mẹ, tài năng ǵ! Tôi sẽ nói cho bàng dân thiên hạ biết tay đó là một thằng dốt. Anh làm nghề hốt rác lau chùi nhà cửa th́ không biết ǵ chuyện của những người có học như tôi đâu.”

Và đột nhiên, ông B. đổi đề tài:

“Ở Việt Nam ông ở thành phố nào?”

Tôi nói Sài G̣n.

“Hồi đó ông làm ngành nghề ǵ?”

Tôi ấp úng, “tôi làm thợ mộc. Nhà tôi có hai anh em, anh tôi là lính Biệt Động Quân, c̣n tôi … làm thợ mộc.” Tôi đă lỡ nói dối nên tới luôn.

“C̣n tôi, tôi rời nước sớm quá, tôi không biết ǵ về t́nh h́nh đất nước những ngày 30 tháng Tư. Anh có bị tù không?”

“Không, thợ mộc không bị tù, nhưng tôi cũng ở tù v́ tội vượt biên.”

“Tù ở đâu? Có cùng chỗ với ông Đại Học Máu không?”

“Không, tôi ở tù dưới U Minh.”

“Vậy là ở chỗ của ông Hương Rừng Cà Mâu chứ ǵ?”

Tôi nói tôi không hiểu ông muốn nói ǵ.

Ông cười, “anh không bao giờ đọc sách báo à?”

“Sách th́ không, nhưng báo th́ cuối tuần nào mà tôi không đọc, báo chợ bỏ đầy ở các tiệm ăn Việt Nam.”

Ông B. nh́n tôi, “mặt mũi anh trông không đến nổi nào mà sao không chịu học hành ǵ cả. Thế c̣n mấy đứa con của anh có học hành ǵ không?”

Tôi ậm ừ không trả lời. Tôi đang chán vở kịch tôi đang đóng.

Ông B. lại hỏi “lương bổng anh sao? Khá không?”

Tôi nói 12 đồng giờ. Cũng sống được.

Ông B. bỗng nghiêng qua bàn, kê sát miệng vào tai tôi th́ thầm:

“Anh có cần tiền không?”

Cái miệng kinh khủng với đôi môi thâm x́, hai hàm răng vàng khè và hơi thở ông khét mùi thuốc lá làm tôi khó chịu.

“Tiền hả? Tiền th́ ai mà không ham. Nhưng tiền ở đâu ra?”

Ông B. rút trong túi áo ra một tấm ảnh cắt từ một tờ báo. “Đây là thằng X. cái thằng kỹ sư ngu dốt mà tôi đă nói chuyện với anh, nó là thằng dám nói tôi là đồ khốn nạn. Tôi sẽ đưa anh một ngàn nếu anh làm nhục nó trước mặt đám đông.”

“Làm nhục bằng cách nào?”

“Anh chỉ cần chửi nó là đồ ngu, đồ dốt nát, đồ khốn nạn trước mặt đám đông ở một tiệm phở mà nó hay đến. Tôi chịu trả anh một ngàn đồng.”

Tôi không trả lời. Tôi nh́n ông B., ngạc nhiên hơn là khinh bỉ, khinh bỉ hơn là giận dữ.

Tôi đứng dậy, cầm xâu ch́a khoá xe. Ông B. kéo giật tay tôi, "anh ngồi xuống đây với tôi chút nữa thôi. Tôi sẽ trả anh hai ngàn. Chịu không? Tôi đang có những ngày tháng không vui. Những ngày tháng mà bỗng dưng giữa đám bạn bè ai cũng nh́n tôi như một con quái vật mang h́nh dáng người. Một con quái vật trở mặt, thoắt một cái từ mặt người thành mặt thú, thoắt một cái từ cái dáng vẻ lương hảo thành tay lưu manh xảo quyệt, thoắt một cái từ sự thanh tao trở nên thô lỗ cục cằn... Con quái vật có đủ mọi thứ bề ngoài của một con người b́nh thường, nhưng khi nó há miệng ra tôi cho người ta thấy những chiếc răng nanh nhọn hoắc đầy máu me của ḿnh. Con quái vật có những ngón tay cầm bút nhưng khi nh́n kỹ đó chỉ là móng vuốt của một thứ dracula đang bấu vào cổ người. Tôi vốn không tin có dracula trong đời sống này. Chẳng qua đó chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng. Thật ra bây giờ tôi mới biết tôi đă có một ư nghĩ sai. Thế giới chúng ta quả thật có ma quỷ. có hồ ly, có Dracula. Dracula sống trà trộn giữa chúng ta. Chúng nói cười đi đứng sinh hoạt như chúng ta. Chúng luôn luôn than van thiếu thốn nghèo túng mặc dù chúng không hề túng thiếu. Chúng thích vơ vét, bốc hốt, thích dí mũi vào đời sống người khác may ra moi móc chút đời tư để kể lại bằng giọng hả hê. Chúng giống như con ḍi ngúc ngoắc từ một đống phân. Chúng đóng vai một tên có chút kiến thức nhưng là một thứ kiến thức ăn đong cóp nhặt từ những trang báo, những cuốn sách chưa kịp tiêu. Những con quỷ dracula không thể sống nếu không hút máu của người khác. Nhưng nó sẽ không hút được máu ai nếu trước hết nó không làm cho người khác tin nó là một con người tử tế. Người ta cứ tưởng nó mềm như một miếng bông g̣n, nhưng thực ra nó là một cục ch́, đất sét. Nó là một con vật thông minh chứa đầy nọc độc. Tôi đang có những ngày không vui, khi bỗng dưng một hôm phát hiện ra con quỷ dracula mà lâu nay tôi cứ tưởng là người nào khác lại chính là tôi. Anh đừng bỏ đi, tôi sẽ cho anh mười ngh́n đồng, mười ngh́n chứ không phải hai ngh́n, anh làm nhục tên kia dùm tôi. Tôi xin anh, chỉ khi nào anh làm được như thế con quái vật dracula kia mới ra khỏi đầu óc tôi, ra khỏi trái tim đầy ḷng hoài nghi của tôi.”

Hôm nay là thứ Sáu, buổi chiều cuối tuần, công việc ở sở tương đối nhẹ nhàng, tôi có hai ngày nghỉ ngơi trước mắt.

Tôi nói với ông B. là ông cứ moi hết những rác rưới trong đầu ông ra đi tôi sẽ đổ dùm ông. Ông cứ móc hết sư nhơ bẩn của cống rảnh ra khỏi trái tim xấu xa của ông đi tôi sẽ dội nước sôi dùm ông. May ra…..

Chiều thứ Sáu tuần này là một buổi chiều không vui của tôi.


Hơn một tháng trước đây tôi cũng đă có một buổi chiều không vui khác về cái chết của một nhà văn nữ, cô Iris Chang, tác giả cuốn The Rape of Nanking, trên xa lộ 17, gần Los Gatos, vùng vịnh Bay Area. Xác của cô được t́m thấy trong một chiếc xe hơi với một viên đạn xuyên qua đầu vào ngày 9 tháng Mười Một. Iris vừa 36 tuổi và là tác giả của ba cuốn sách The Rape of Nanking, Thread of the Silkworm và The Chinese in America.

Bản tin của BBC cho biết The Rape of Nanking là một tác phẩm gây nhiều tranh căi nói về những hành động tàn bạo của lính Nhật khi chiếm đóng một thành phố phía đông Trung quốc trong những năm 30. Iris Chang thống kê khoảng 10 ngàn người dân Trung quốc vô tội bị giết và khoảng 80 ngh́n phụ nữ bị lính Nhật hảm hiếp. Tác phẩm của cô lột tả những chi tiết về sự chà đạp về thể xác và nhân phẩm của người phụ nữ Trung quốc. Cuốn sách đă được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới và trở thành một trong những tác phẩm bán chạy nhất trong những năm 90.



Iris Chang chào đời tại New Jersey trong một gia đ́nh Trung quốc, có bằng cử nhân báo chí của Đại học Illinois, bước đầu sự nghiệp là một nhà báo sau đó tiếp tục như một nhà văn. Năm 25 tuổi cô viết tác phẩm đầu tay Thread of The Silhworm về cuộc đời nhà khoa học Tsien-Hsue-shen trong thời đại chiến tranh lạnh của nước Mỹ. Các tác phẩm của cô hầu hết tập trung vào vấn đề định cư của người Trung quốc tại Mỹ và cuộc chiếm đóng của Nhật trên quê hương Vạn Lư Trường Thành.

Cái chết của cô, theo cơ quan điều tra là một vụ tự sát được chuẩn bị kỹ lưỡng. Trước đó mấy tháng, Iris đă phải nhập viện v́ suy nhược thần kinh. Và cô đă rời viện khi chưa hoàn toàn hồi phục và bỏ nhà đi từ đầu tuần, để lại một bức thư ngắn yêu cầu mọi người nhớ về ḿnh với h́nh ảnh trước khi cô bị bệnh.

Có phải Iris Chang chọn cái chết bởi v́ căn bệnh trầm cảm, khi ở cái tuổi 36 tràn đầy sinh lực, nhưng những ǵ cô t́m kiếm, đào xới từ lịch sử cuộc chiếm đóng của người Nhật trên quê hương gốc của cô, với sự dă man tàn bạo của người Nhật xúc phạm nhân phẩm của người phụ nữ Trung quốc đă khiến cô thấy ra cuộc đời không là ǵ cả trước hành dộng của những con thú mang bộ mặt người. Cái vẻ đẹp nồng nàn của cô, cái sức sống mănh liệt của một người phụ nữ thành danh như cô không là ǵ cả trước nỗi đau của một dân tộc. Cô chọn cái chết v́ cô không thấy đời sống không có ǵ đáng sống . Những tên lính Nhật mọi rợ và những thằng khốn nạn như tên B. làm cho đời sống chúng ta buồn nản càng buồn nản hơn.

Tôi không muốn nh́n thấy những bộ mặt thối tha và đểu cáng đó trong đời sống chúng ta.

Nhiều lúc tôi muốn ra đi, ra đi ở tuổi tôi cũng là vừa rồi, không có ǵ than thở. Ra đi ở cái tuổi của Iris Chang thật là một điều phí phạm.

Nhưng nghĩ lại, trời ơi, tại sao những tên lính quốc xă dă man không chết đi, tại sao những tên lính Nhật man rợ không chết hết đi, tại sao những tên khốn nạn như tên B. trong quán cà phê Starbucks không tan rữa như xác một con chó chết đi cho người khác sống, cho Iris sống, cho môi trường đời sống chúng ta không c̣n bị nhiễm độc v́ sự bẩn thỉu của chúng?

Tại sao? Iris Chang? Tại sao

NGUYỄN XUÂN HOÀNG



Notice: Undefined variable: Level in F:\www\vanmagazine\MainContents\iBottomContentsHTML.php on line 2

Notice: Undefined variable: Level in F:\www\vanmagazine\MainContents\iBottomContentsHTML.php on line 6

Home