IM LẶNG
Haruki Murakami
Hồ Quốc Đăng chuyển ngữ

Rồi tôi quay sang Ozawa hỏi, có bao giờ anh đấm người nào trong một cuộc tranh cải chưa? “Tại sao anh hỏi tôi như vậy?” Ozawa nhướng mắt nhìn tôi. Cái nhìn có vẻ khác lạ với con người anh. Dường như chỉ là tia sáng thoáng qua khoảng khắc trong anh?. Một tia sáng lóe lên nhưng cũng chìm xuống nhanh chóng, trả anh về vẻ mặt thụ động bình thường của anh.

Không lý do gì cả, tôi trả lời anh, chỉ là một ý nghĩ thoáng qua. Không có nghĩa gì, chỉ hỏi vì tò mò thôiø. Lẽ ra tôi không nên hỏi.

Tôi chuyển câu chuyện sang một đề tài khác, nhưng Ozawa có vẻ không hưởng ứng. Dường như anh đắm chìm trong một niềm suy tưởng. Tôi không cố bắt chuyện với anh nữa và nhìn ra những dãy máy bay màu bạc phía ngoài cửa sổ.

Tôi không biết câu chuyện đã bắt đầu thế nào. Chúng tôi trò chuyện để giết thời giờ trong khi đợi chuyến bay, và anh kể chuyện anh đã bắt đầu học môn quyền Anh từ thời trung học như thế nào. Hơn một lần, anh đã được chọn để thi đấu môn này cho trường đại học của anh. Ngay cả bây giờ, ở tuổi 31, anh vẫn còn tập luyện nó đều đặn hàng tuần.

Thật khó mà hình dung được, đây là con người mà tôi đã nhiều lần làm việc chung. Tôi không thể nào nghĩ anh là một tay vỏ sĩ quyền Anh dày dạn trong gần 20 năm trời. Anh là một người yên lặng; và rất ít nói. Tuy vậy người ta không thể nào đòi hỏi một người thẳng thắn hơn trong công việc. Một sự trung thực hoàn hảo. Không bao giờ anh đòi hỏi người khác một cách quá đáng, không bao giờ nói xấu người khác, không bao giờ phàn nàn một điều gì. Dù công việc có bù đầu như thế nào, anh cũng chẳng bao giờ lên tiếng, ngay cả nhíu mày. Một cách vắn tắt, anh là loại người bạn không thể nào không quí mến.Đầm ấm, dễ chịu, khác xa những gì có thể gọi là hiếu chiến dữ tợn.Đâu là mối liên quan giữa con người này và môn quyền Anh? Mà tại sao anh ta lại chọn môn thể thao này? Vì vậy tôi đã hỏi anh câu đó.

Tôi và anh nhâm nhi café ở một quán ăn trong phi trường, trong khi chờ đợi chuyến bay đến Niigata. Bắt đầu vào tháng Mười Một; bầu trời nặng chỉu những đám mây. Tuyết rơi ở Niigata làm máy bay đến trễ. Phi trường đầy những người qua lại bực dọc, chán ngán với lời thông báo về sự chậm trễ của những chuyến bay. Quán ăn vô cùng nóng nực, tôi không ngừng lau mồ hôi với chiếc khăn mù-soa

“Đúng ra, chưa bao giờ” Ozawa đột ngột lên tiếng sau một hồi im lặng. “Thỉnh thoảng tôi có thượng đài đánh vài trận, nhưng tôi chưa bao giờ đánh một ai. Họ luôn luôn căn dặn những vỏ sĩ quyền Anh về điều này ngay từ khi bắt đầu học. Bất cứ ai học môn quyền Anh, phải tuyệt đối, không được đánh người khác bên ngoài vỏ đài và không mang găng tay. Một người bình thường có thể gây nguy hiểm nếu đánh trúng ai đó vào chỗ hiểm. Nhưng nếu một người vỏ sĩ quyền Anh làm chuyện này, thì đó là một sự hành hung cố ý với vũ khí giết người.”

Tôi gật đầu.

“Thành thật mà nói, tôi đã đấm một người. Chỉ một lần thôi,” Ozawa nói. Lúc đó tôi đang học lớp Tám. Ngay vào khoảng thời gian tôi mới bắt đầu học môn quyền Anh. Không phải để tự bào chữa, nhưng chuyện xảy ra trước khi tôi được học một thế vỏ nào. Tôi vẫn đang trong thời kỳ luyện tập cho thân thể nở nang. Nhảy dây, cử tạ, và chạy, đại khái là những tập luyện như vậy. Và điều đáng nói là, tôi thật sự không cố tình tung ra quả đấm đó. Tôi quá giận, và cú đấm bay ra trước khi tôi kịp suy nghĩ. Tôi hạ đo ván tên đó. Tôi đánh trúng hắn, và người tôi vẫn còn run lên trong cơn tức giận.”

Ozawa đã đến với môn quyền Anh vì người chú của anh có một vỏ đường dạy môn này. Đây không phải là một vỏ đường địa phương tầm thường để tập thể dục; mà là một vỏ đường nổi tiếng với hai lần vôđịch môn quyền Anh hạng nặng ở Đông-Á châu. Nói đúng ra, cha mẹ của Ozawa đã khuyến khích anh đến vỏ đường này. Họ lo ngại cậu con trai luôn trốn trong phòng để đọc sách. Lúc đầu thằng bé, chẳng hưởng ứng chuyện này, nhưng hắn khoái người chú, và hắn tự nhủ, nếu mình không thích môn thể thao này, mình vẫn có thể không học nữa. Tất cả chỉ ngẩu nhiên như vậy, thằng bé bắt đầu thói quen đón xe lửa một tiếng đồng hồ đến vỏ đường.

Sau vài tháng đầu, sự yêu thích môn quyền Anh của Ozawa làm chính anh ngạc nhiên. Nguyên nhân căn bản nhất vì anh nhận ra môn quyền Anh là một môn thể thao cho những người cô đơn, những cố gắng trong một hoàn cảnh đơn độc. Đó là một khám phá của cậu bé, một thế giới mới mẻ. Và thế giới đó kích thích cậu. Những giọt mồ hôi bay tung toé từ thân thể của những vỏ sĩ đàn anh, cái cảm giác cứng tròn-xốp của bao găng tay, sự tập trung cao độ của người vỏ sĩ với những nắm đấm tung ra chớp nhoáng đầy hiệu năng - tất cả từng chút một, đã ngự trị trí tưởng tượng của cậu bé. Những ngày thứ Bảy và Chủ nhật hàng tuần ở vỏ đường đã trở thành một trong những đam mê ít ỏi của cậu.

“Một trong những thứ tôi thích về môn quyền Anh là chiều sâu của nó. Đó là điều đã chinh phục tôi. So với điều này, những cú đấm và bị đấm chỉ là chuyện vặt vãnh. Đó chỉ là những kết quả phải có. Cũng bình thường như thắng và thua. Nếu bạn có thể hiểu được cái chiều sâu tận cùng của môn quyền Anh, thua vài trận đấu cũng chẳng sao cả -không có gì có thể làm bạn đau khổ. Và dù sao đi nữa, không một ai có thể thắng tất cả; cũng phải có người nếm mùi thất bại. Điều quan trọng là phải nắm lấy chiều sâu của nó. Điều đó, ít ra với tôi, mới là môn quyền Anh. Khi tôi ở trong trận đánh, tôi có cảm tưởng như tôi đang ở tận cùng chiều sâu, thật sâu, của một vực thẳm. Thật xa phía trong tưởng chừng như tôi không thể thấy ai khác, và không ai có thể thấy tôi. Tận sâu thẳm trong bóng tối, của trận đấu. Niềm cô đơn chất ngất. Nhưng không phải là một thứ cô đơn buồn bã, Ozawa nói. Có nhiều loại cô đơn khác nhau. Có loại cô đơn bi thảm xé rách tim người. Và rồi có sự cô đơn hoàn toàn không bi thảm vậy -tuy nhiên để đi đến giai đoạn đó, người ta phải cố dằng nén người xuống. Và nếu người ta làm được điều này, họ sẽ lấy lại được tất cả những gì họ đã bỏ ra. Đó là điều mà tôi đã học được từ môn quyền Anh.

Ozawa ngừng lại một thoáng.

“Thật ra, tôi không muốn nhắc về chuyện này nữa.” anh nói. “Tôi ước gì tôi có thể xóa bỏ tất cả những ký ức về những gì đã xảy ra. Nhưng dĩ nhiên, người ta sẽ không bao giờ làm được điều đó. Tại sao người ta không thể quên được những gì người ta thật sự muốn quên đi nhỉ. Ozawa thoáng cười. Anh nhìn đồng hồ tay. Thời gian chờ đợi còn lâu. Anh bắt đầu kể một cách thong thả.

Người mà Ozawa đấm là một bạn cùng lớp. Tên hắn là Aoki . Ozawa ghét hắn ngay từ ban đầu. Tại sao, anh không thể biết được. Tất cả những gì anh biết là anh căm ghét tên này từ giây phút đầu tiên mắt anh nhìn thấy hắn. Đó cũng là lần đầu tiên trong đời anh căm ghét và khinh bỉ một người.

“Nhưng điều này vẫn xảy ra, đúng không?” anh nói. “Có thể chỉ một lần, nhưng ai cũng phải trải qua kinh nghiệm đó. Bạn ghét ai đó không một lý do nào cả. Tôi không phải là một người thù ghét người khác một cách mù quáng, nhưng tôi có thể thề rằng có những người làm bạn cảm thấy chán ghét. Đó không phải là một điều đúng. Nhưng vấn đề là, thường thường thì, người đó cũng cảm thấy căm ghét bạn ngược lại như vậy.

“Tên Aoki này là một học sinh gương mẩu. Điểm rất cao, luôn luôn đứng đầu lớp, và được thầy cô giáo thương. Và hắn cũng có rất nhiều bạn bè. Trường chỉ toàn nam học sinh, nhưng tất cả mọi người đều thích hắn. Tất cả mọi người, trừ tôi. Tôi không thể nào thích hắn được. Tôi không chịu được cái cách khôn ngoan đầy tính toán của hắn. Đúng, nếu anh hỏi tôi chính xác những gì làm tôi không thích hắn, tôi không thể trả lời được. Điều duy nhất mà tôi có thể nói là tôi biết hắn là con người như thế nào. Và sự kiêu hảnh của hắn, cái tôi bướng bỉnh bốc mùi mà hắn để lộ ra, tôi không thể chịu được. Một cách hoàn toàn sinh-lý học, như mùi hôi từ thân thể người khác làm bạn khó chịu. Nhưng Aoki là một kẻ khôn ngoan, và hắn biết cách che dấu cái mùi khó ngửi đó. Vì vậy mà tất cả những bạn học trong lớp đều nghĩ hắn là một người đàng hoàng, tử tế và tế nhị. Mỗi khi tôi nghe mọi người nói về hắn với tất cả lòng ngợi khen -dĩ nhiên, tôi không có ý kiến ngược lại - tôi chỉ cảm thấy vô cùng bực bội.

“Dường như trong tất cả mọi mặt, Aoki và tôi là hai thái cực trái ngược nhau, trong lớp tôi là một tên học trò im lặng và không xuất sắc. Tôi cảm thấy thoải mái vì không ai chú ý đến tôi. Chắc chắn, tôi có vài người bạn, nhưng không có ai thật sự thân thiết. Một cách nào đó, tôi già dặn hơi sớm so với lứa tuổi của tôi. Thay vì đàn đúm với đám bạn cùng lớp, tôi giữ một cuộc sống chỉ riêng tôi. Tôi đọc sách hay nghe những đĩa nhạc cổ điển của ba tôi, hay đến võ đường để nghe những người lớn chuyện vãn. Tôi không đẹp trai. Điểm trong lớp của tôi không đến nỗi tệ, nhưng cũng không xuất sắc. Thầy cô có thể quên tôi là ai. Vì vậy, như anh biết, tôi là người chẳng ai chú ý đến. Tôi là vậy, không bao giờ nổi lên được. Tôi cũng chẳng khi nào nói cho ai nghe về môn quyền Anh, về sách vở, hay những đĩa nhạc cổ điển mà tôi thích.

“Với Aoki thì khác, bất cứ những gì hắn làm, dường như hắn là một con chim thiên nga trắng toát trong một biển bùn đen. Là ngôi sao của lớp, những ý kiến của hắn bao giờ cũng được trọng vọng, hắn luôn luôn thông hiểu tất cả mọi đề tài. Ngay cả tôi, tôi cũng phải chấp nhận điều đó. Hắn rất nhanh trí. Hắn có thể nhận biết được những gì người khác đang suy nghĩ, và ngay lập tức hắn có thể lèo lái để đáp ứng thích hợp với chiều hướng câu chuyện. Hắn rất thông minh. Tất cả mọi người đều có ấn tượng đẹp về hắn. Mọi người, trừ tôi.”

“Tôi nghĩ là Aoki biết những gì tôi nghĩ về hắn. Hắn không xuẩn ngốc. Tôi có thể nói là hắn cũng chẳng thích tôi gì mấy. Dĩ nhiên tôi cũng chẳng ngu ngơ gì. Ý tôi là, tôi đọc sách nhiều hơn những người khác. Nhưng anh biết khi còn trẻ mình phải cho người khác biết điều này bằng cách nào đó, vì vậy tôi chắc là tôi trông cũng có vẽ kiêu ngạo, hay ngay cả xem thường người khác. Cộng với vẻ đơn độc cố hữu của tôi càng không giúp tôi được gì.”

“Rồi một lần, cuối học kỳ, tôi được điểm cao nhất trong bài thi tiếng Anh. Đó là lần đầu tiên tôi được điểm cao nhất. Nhưng đó không phải là chuyện tình cờ. Đó là một điều tôi thật sự mong muốn -tôi không còn nhớ tại sao nữa -có lẽ nếu tôi được điểm cao nhất lớp ba mẹ tôi sẽ mua cho tôi một cái gì đó. Và dĩ nhiên, tôi đã học điên cuồng, học tất cả những gì có thể gặp trong bài thi. Nếu tôi có một phút rảnh rổi, tôi sẽ học cách chia động từ. Dường như là tôi học nằm lòng nguyên cả cuốn sách giáo khoa. Vì vậy khi tôi đạt điểm cao trong bài thi, cũng chẳng có gì là ngạc nhiên. Đó là điều có thể đoán trước được.”

“Nhưng tất cả mọi người trong lớp đều cảm thấy bất ngờ. Ngay cả thầy giáo cũng vậy. Và Aoki, hoàn toàn sửng sốt. Hắn luôn luôn là học sinh giỏi nhất trong lớp tiếng Anh. Ngay cả thầy giáo cũng trêu chọc hắn khi đọc điểm. Aoki đỏ mặt. Có lẽ hắn nghĩ mọi ngưòi đang cười hắn.”

“Vài ngày sau đó, một bạn học cho tôi biết rằng Aoki đang tung tin đồn xấu về tôi. Là tôi đã gian lận trong bài thi, nếu không làm sao tôi có thể đạt được điểm cao như vậy. Khi tôi nghe được điều này, tôi thật sự tức giận. Cái mà tôi nên làm là cười bỏ qua. Nhưng một học sinh trung học không thể giữ được sự điềm tỉnh đó.”

“Vào giờ nghỉ trưa, tôi đối mặt với Aoki. Tôi nói rằng tôi muốn nói chuyện riêng với hắn, không có ai bên cạnh. Tôi nói là tôi nghe những tin đồn thất thiệt và muốn biết đó là ý nghĩa gì. Nhưng Aoki chỉ tỏ vẻ khinh khỉnh. Như là, tại sao tôi lại bực tức như vậy? Như là, nếu vì một may mắn nào đó mà tôi được điểm cao nhất, thì tại sao phải chống chế như vậy, và với tư cách gì mà tôi tỏ vẽ trịch thượng như vậy. Dù gì thì mọi người cũng biết thực tế ra sao, đúng không? Và hắn đẩy tôi sang một bên, có lẽ nghĩ rằng hắn to con hơn, lực lưỡng hơn, và vì vậy cũng mạnh hơn tôi. Và đó là khi tôi co tay và đấm ngay vào mặt thằng khốn nạn. Đó hoàn toàn là một phản ứng bất ngờ. Tôi không thể ngờ được cú đấm tôi tung ra ngay vào má trái hắn, cho đến một giây sau khi hắn té ngữa ra và đụng đầu vào tường. Máu chảy ra từ mũi hắn và chảy lên cả chiếc áo trắng. Hắn nằm ngữa đó, điếng người, không biết chuyện gì đã xảy ra.”

“Về phần tôi, tôi cảm thấy hối hận ngay khi tay tôi đụng vào xương gò má của hắn. Tôi không nên làm vậy. Tôi cảm thấy ray rứt. Chuyện đó có đáng gì đâu. Như tôi nói, người tôi vẫn còn run lên vì tức giận, nhưng tôi biết tôi đã làm một chuyện xuẩn ngốc.”

“Tôi suy nghĩ về một lời xin lỗi với Aoki. Nhưng tôi đã không làm. Nếu là ai khác không phải Aoki, có lẽ tôi đã nói lời xin lỗi. Nhưng đơn giản là tôi không thể nào tự nhấc mình để đi xin lỗi thằng khốn kiếp đó. Tôi cảm thấy tiếc là tôi đã đấm Aoki, nhưng không hối hận đủ để nói lời xin lỗi. Những thằng hèn mạt như hắn đáng bị đấm vào mặt. Hắn là một loài giun dế, và giun dế thì phải bị dẩm đạp lên. Tuy vậy, tôi không nên đánh hắn. Đó là một sự thật mà tôi biết từ sâu thẳm, chỉ có điều hơi trễ. Tôi đã đấm hắn đo ván. Tôi để Aoki nằm đó và bỏ đi.

“Buổi trưa đó, Aoki không đến lớp. Có lẽ là hắn đi thẳng về nhà, tôi nghĩ thế. Nhưng cả ngày sau đó, một cảm giác kinh khủng gậm nhấm lấy tôi. Không cho tôi một khoảng khắc bình an. Tôi không thể nào nghe nhạc, không thể đọc sách, không cảm thấy hứng thú một gì cả. Tôi cảm thấy một thứ gì âm u đen tối đông đặc lại trong lòng tôi; và nó không cho tôi tập trung được. Dường như tôi đã nuốt phải một thứ gì đó nhớt nhao bẩn thỉu. Tôi nằm bất động trên giường nhìn trừng trừng vào nắm đấm bàn tay tôi. Và tôi chợt nhận ra, tôi vô cùng cô đơn. Tôi cảm thấy căm ghét Aoki hơn nữa vì đã làm cho tôi nhận thức được điều này.”

“Những ngày sau đó, Aoki phớt lờ mỗi khi gặp tôi. Hắn làm như tôi không tồn tại trên thế gian này. Hắn tiếp tục lấy điểm cao nhất trong những bài thi. Tôi, tôi đã không dồn sức lực và tâm trí để học nữa. Tôi không thể tưởng tượng được học như vậy để làm gì. Cái ý tưởng ganh đua với bất cứ ai làm tôi chán nản. Tôi học vừa đủ trên trung bình và để thì giờ còn lại làm những gì tôi thích. Tôi vẫn đến vỏ đường của chú tôi đều đặn. Tôi bắt đầu luyện tập môn quyền Anh ở đẳng cấp cao hơn. Cho một đứa học sinh trung-tiểu học, tôi bắt đầu thấy những kết quả luyện tập. Tôi có thể cảm thấy thân thể tôi bắt đầu thay đổi. Vai to, ngực nở ra. Bắp thịt tay trở nên cứng cáp. Gò má căng cứng. Tôi nghĩ vậy. Tôi đã trở thành người lớn. Tôi cảm thấy rất thích thú. Mỗi đêm, tôi đứng trước tấm gương lớn trong phòng tắm, không mặc quần áo, tôi cảm thấy mê hoặc bởi chính thân thể tôi.”

“Năm học sau đó, Aoki và tôi học khác lớp. Tôi vui sướng vì không phải gặp hắn mỗi ngày, và tôi chắc chắn rằng hắn cũng thích vậy. Vì vậy tôi nghĩ chuyện xảy ra sẽ phai nhạt đi như một ký ức không vui. Nhưng nó đã không đơn giản vậy. Hình như Aoki nằm phục đó chờ đợi một dịp trả thù. Đợi chờ một giây phút thuận tiện để ra tay hại tôi. Thằng khốn nạn thù rất dai.”

“Aoki và tôi cùng nhau lên từng lớp một. Cùng ở một trường tư thục, nhưng mỗi năm chúng tôi học lớp khác nhau, cho đến khi năm cuối cùng của trung học - niềm thù hằn khi tôi và hắn gặp nhau mặt đối mặt khi học chung một lớp. Cách hắn nhìn tôi, như muốn xé nát tim gan, ăn tươi nuốt sống tôi. Tôi có thể cảm thấy vật nhớt nhao bẩn thỉu nuốt phải trong lòng năm xưa nhầy nhụa muốn rớt ra.”

Ozawa cắn môi và nhìn xuống ly café của anh. Rồi anh thoáng nhìn tôi cười nhẹ. Phía ngoài cửa sổ kính, vọng vào tiếng gầm rú của những chiếc máy bay phản lực. Một chiếc 737 bắn thẳng vào không gian như một mũi nhọn đi vào những đám mây và mất hút từ tầm nhìn.

“Khóa học mùa thu đầu của năm học trôi qua một cách yên ổn. Aoki không thay đổi một chút gì từ năm lớp tám. Có những ngưòi không lớn lên và cũng chẳng thoái hoá đi; họ vẫn giữ nguyên con người họ từ bao giờ. Aoki vẫn là học sinh đứng đầu lớp; hắn vẫn là người được mến mộ. Mặc dù với tôi, hắn vẫn là thằng trâng tráo đáng tởm. Chúng tôi cố tránh né để khỏi nhìn thấy nhau. Tôi có thể nói cho anh biết, thật chẳng thích thú gì khi phải học chung lớp với một người mà mình căm ghét. Nhưng cũng chẳng làm sao hơn được. Dù sao một nửa lỗi lầm cũng là của tôi.”

“Rồi thì kỳ nghĩ hè cũng đến. Mùa hè cuối cùng của những năm tháng trung học. Điểm của tôi cũng khá, đủ để được nhận vào học ở một trường đại học trung bình nào đó, vì vậy tôi cũng chẳng mất thì giờ gạo gì cho lắm. Ba mẹ tôi cũng không nói gì, vì vậy tôi chỉ học bình thường. Thứ Bảy và Chủ nhật vẫn đến vỏ đường để luyện tập. Thời gian rảnh rổi còn lại thì tôi chỉ đọc sách và nghe nhạc.”

“Trong khi đó, tất cả những người khác đều học đến sưng mắt. Trường học như là một công xưởng gạo bài thi. Ai vào được trường nào, trường giỏi hay dở - thầy cô giáo không còn gì khác để bàn tán. Những học sinh cũng vậy. Năm lớp 12 cuối cùng, tất cả mọi học sinh đều nóng nảy, không khí trong lớp rất căng thẳng. Chán vô cùng. Tôi không thích trường này sáu năm trước, và tôi vẩn không thích sáu năm sau. Một phần cũng vì, cho đến năm cuối cùng, tôi vẩn không tìm được một người bạn tốt. Nếu tôi đã không học môn đánh bóc, nếu tôi không đi đến vỏ đường của chú tôi, có lẽ tôi đã cảm thấy rất cô đơn.”

“Mùa hè năm đó, một chuyện kinh khủng đã xảy ra. Một học sinh cùng lớp với tôi, tên Matsumoto, tự tử. Anh ta không phải là một học sinh nổi bật. Thật ra thì anh không gây một ấn tượng nào cả. Khi tôi nghe tin anh chết, tôi không thể hình dung được anh ấy nhìn ra sao. Anh ấy học cùng chung một lớp với tôi, nhưng tôi nghĩ chúng tôi đã nói chuyện không quá hai hay ba lần. Có lẽ cao lỏng khỏng, có mụn -đó là những gì tôi có thể nói về anh ta. Matsumoto chết trước ngày 15 tháng

Tám, tôi nhớ vậy, vì tang lễ anh được cử hành vào ngày lễ chiến tranh chấm dứt. Thật là chán. Một cú điện thoại thông báo anh đã chết, và mọi người phải tham dự tang lễ. Tất cả học sinh lớp 12. Matsumoto đã nhảy vào trước chiếc xe lửa, không biết vì lý do gì. Anh ta có để lại một bức thư tuyệt mạng, nhưng bức thư chỉ nói là anh ta không còn muốn đến trường nữa. Chỉ có thế. Ít ra, câu chuyện là vậy.”

“Dĩ nhiên, sự tự tử này làm thầy cô giáo cả trường náo động. Sau tang lễ, học sinh lớp 12 được triệu tập và nghe thầy hiệu trưởng nói chuyện, làm sao để thương tiếc cái chết của Matsumoto, làm sao có thể chịu đựng được gánh nặng của sự mất mát, phải học chăm chỉ hơn để quên đi nổi buồn mất bạn. Những lời khuyên tình cảm bình thường. Và chúng tôi được hỏi có ai biết lý do tại sao Matsumoto tự tử; nếu ai biết, phải thông báo cho nhà trường ngay lập tức. Không một ai lên tiếng.

“Tôi cảm thấy tiếc cho người bạn cùng lớp đã chết, có vẻ phi lý quá.Ý tôi là, anh ta có thật sự phải nhảy vào xe lửa không? Nếu không thích đi học thì không đi học. Cũng chỉ còn có nửa năm học nữa là không cần phải đến cái trường khốn khổ này nữa. Tại sao phải tự tử. Không lý do gì cả. Chắc là anh trở nên điên khùng, vì phải học ngày đêm để thi vào đại học, tôi đoán chừng vậy. Cũng chẳng có gì để ngạc nhiên, nếu nghĩ vậy. Một con bù-long nào đó cũng có lúc phải vỡ bung ra.”

“Sau kỳ nghĩ hè và một học kỳ khác bắt đầu, tôi nhận thấy một sự khác lạ trong trường. Những bạn học cùng lớp có vẽ giữ một khoảng cách nào đó với tôi. Tôi hỏi một người cùng lớp, thì họ trả lời cụt ngủn và cộc lốc. Thoại tiên, tôi nghĩ là những căng thẳng của năm học cuối. Ai cũng cáu bẳn, gắt gỏng, phải không? Tôi cũng chẳng suy nghĩ gì lắm. Nhưng năm ngày sau đó, tự nhiên vô duyên cớ, tôi bị gọi lên văn phòng ông hiệu trưởng. Có đúng không, ông hiệu trưởng hỏi tôi, là tôi đang tập đánh bóc ở vỏ đường? Đúng, tôi có đánh bóc, nhưng đánh bóc đâu có phạm vào một luật cấm nào của nhà trường. Tôi học được bao nhiêu lâu rồi? Từ lớp tám. Có đúng là tôi đã đánh Aoki với một nắm đấm khi còn học trung-tiểu học? Đúng, tôi không muốn nói dối. Chuyện này xảy ra trước hay sau khi tôi học đánh bóc? Sau khi tôi học, nhưng trước khi tôi đưọc phép mang găng đánh bóc, tôi giải thích. Ông hiệu trưởng chẳng chú ý đến lời giải thích. Được lắm, ông hiệu trưởng đằng hắng, có bao giờ tôi đã đánh Matsumoto không? Tôi sững sờ. Tôi lắp bắp rằng tôi rất ít khi nói chuyện với Matsumoto - tại sao tôi phải đánh anh ta? Đó là những gì tôi nói với ông hiệu trưởng.”

“Matsumoto thường bị đánh ở trường, ông hiệu trưởng cho tôi biết. Anh ta thường về đến nhà với mặt mày bị bầm tím. Mẹ anh ta thường phàn nàn rằng có ai đó ở trường này thường chận đánh và cướp tiền túi của anh. Nhưng Matsumoto không bao giờ cho mẹ anh biết tên của người đã đánh anh. Có lẽ anh sợ là anh sẽ bị đòn nặng hơn, nếu anh điềm chỉ tên của kẻ đánh anh. Và với tất cả sự chịu đựng này đè nặng lên đầu, anh đã tự tử. Tội nghiệp, tôi nghĩ, anh không thể trông cậy vào ai được. Anh bị đánh nặng lắm. Vì vậy nhà trường đã mở cuộc điều tra. Nếu tôi biết một điều gì, và thú nhận, nhà trường có thể giải quyết một cách lặng lẽ. Nếu không, cảnh sát sẽ tiến hành cuộc điều tra. Tôi có hiểu không?”

“Ngay lập tức, tôi biết Aoki là người đứng đàng sau chuyện này.Đây là thủ đoạn của hắn, lợi dụng cái chết của Matsumoto để làm lợi cho hắn. Tôi đoan chắc là hắn cũng chẳng cần nói láo. Không cần thiết để làm chuyện đó. Hắn biết được tôi đến vỏ đường đánh bóc ­không hiểu làm sao hắn biết được? - rồi hắn nghe được có ai đánh Matsumoto, những gì còn lại cũng dễ thôi. Chỉ cần sắp xếp từng chuyện lại với nhau. Báo cáo tôi học đánh bóc, và chuyện tôi đã đấm hắn như thế nào. Hắn cũng chẳng cần nói gì nhiều. Ồ, tôi dám chắc là hắn thêm bớt một vài điều, chắng hạn như hắn rất sợ tôi, vì vậy hắn không dám kể ai nghe chuyện hắn bị đánh trước đây, và hắn bị đòn nặng, máu chảy nhiều ra sao. Không thể nào khám phá ra là hắn có thể vu khống. Hắn rất cẩn thận về điều này. Chỉ tô điểm cho những chi tiết đã thật sự xảy ra là đủ rồi, những ám chỉ mà tôi không thể nào chối cải được. Đó là ngón nghề mà hắn rất tinh xảo.”

“Ông hiệu trưởng nhìn tôi trừng trừng với vẻ căm tức: tội sờ sờ ra đó. Với ông, bất cứ người nào đi đến vỏ đường đánh bóc đã đáng bị nghi là kẻ đánh người rồi. Tôi cũng chẳng phải là hạng học trò mà thầy cô mến thích gì mấy. Ba ngày sau đó, cảnh sát gọi tôi vào để tra hỏi. Không cần nói, tôi hoàn toàn bất ngờ.”

“Cảnh sát tra hỏi tôi với những lời chất vấn đơn giản. Tôi bảo tôi không nói chuyện với Matsumoto thường lắm. Và đúng là tôi đã đánh một bạn học tên Aoki ba năm trước, nhưng cũng chỉ bình thường thôi, một trận cải cọ ngu xuẩn, và tôi chẳng làm gì bậy từ lúc đó. Chỉ vậy thôi. Có một lời đồn đãi là anh đã đánh Matsumoto, viên cảnh sát hỏi cung tôi nói. Tất cả chỉ vậy thôi, tôi bảo viên cảnh sát, một lời đồn đãi. Có ai đó ghét tôi tung tin đồn thất thiệt. Không đúng sự thật, không có bằng chứng, không thể kết tội tôi được.”

“Những lời thì thầm quanh trường là cảnh sát đã thẩm vấn tôi, và không khí trong lớp càng trở nên lạnh lẽo hơn. Bị cảnh sát triệu đến làm việc như là một bản án -vì họ đâu gọi ai vô duyên cớ, phải không? Ai cũng tin là tôi đã đánh Matsumoto. Tôi không biết Aoki vu khống những gì, nhưng ai cũng tin hắn. Tôi cũng không muốn biết những lời đồn ra sao; tôi biết đó là những lời vu cáo bẩn thỉu. Không còn ai trong cả trường nói chuyện với tôi. Như là tất cả nhất trí trừng phạt tôi với sự lặng im. Ngay cả những yêu cầu thiết yếu của tôi cũng chẳng ai ngó đến. Tôi bị xa lánh như tránh hủi. Sự hiện hữu của tôi như bị xóa bỏ ra khỏi tầm nhìn của họ.”

“Ngay cả thầy cô giáo cũng cố không nhìn về phía tôi. Họ gọi tên tôi khi điểm danh, nhưng không bao giờ gọi tên tôi trong lớp học. Giờ thể thao là khổ sở nhất. Khi cả lớp chia thành những đội, không đội nào nhận tôi cả. Không ai muốn chơi với tôi, và thầy giáo thể thao giả vờ như không thấy chuyện đó xảy ra. Tôi đi đến trường trong câm lặng, vào lớp trong câm lặng, và đi về nhà trong câm lặng. Ngày lại ngày, một khoảng trống to lớn. Sau hai hay ba tuần như vậy, tôi không còn thiết đến chuyện ăn uống nữa, tôi không thể nào ngủ được mỗi tối. Tôi chỉ nằm đó, thẩn thờ, đầu óc tôi tràn ngập những hình ảnh quái đản. Và khi tôi tỉnh dậy, tâm trí tôi rối tung mịt mù. Tôi không còn biết mình thức hay ngủ nữa.”

“Tôi cũng bỏ không còn luyện tập đánh bóc nữa. Cha mẹ tôi bắt đầu lo lắng và hỏi tôi chuyện gì đã xảy ra. Nhưng tôi biết nói gì bây giờ? Không gì hết, con chỉ mệt. Cho họ biết cũng chẳng làm gì hơn được? Sau giờ học ở trường, tôi trốn biệt trong phòng tôi. Không còn gì khác cho tôi làm. Tôi nằm nhìn lên trần nhà, hình dung những chuyện xảy ra ở đó. Tôi tưởng tượng đủ thứ chuyện. Thường nhất là tôi thấy tôi đấm vỡ mặt thằng Aoki. Tôi bắt được hắn một mình và tôi đấm hắn liên hồi. Tôi sẽ cho hắn biết tôi nghĩ về hắn như thế nào, đồ cặn bã khốn nạn, và tôi đấm hắn nhừ tử. Hắn sẽ kêu la và khóc lóc ­tha cho tôi, tha cho tôi -nhưng tôi tiếp tục đấm, đấm cho đến khi mặt hắn nát ngướu. Nhưng chỉ sau một lúc đấm hắn, tôi cảm thấy muốn bịnh. Lúc đầu tôi cảm thấy rất thích thú, tuyệt lắm, đấm như vậy là đáng đời thằng chó đẻ. Nhưng từ từ, một cảm giác nôn mửa từ từ xoắn lấy tôi. Nhưng tôi không thể ngừng đánh Aoki. Tôi nhìn lên trần nhà và khuôn mặt của Aoki ở đó và tôi vẫn đang đấm vào mặt hắn. Và tôi không thể ngừng được. Chẳng bao lâu thì hắn chỉ là một đống thịt đầm đìa máu và tôi muốn nôn oẹ ra.”

“Tôi nghĩ đến chuyện tôi sẽ đứng trước tất cả mọi người và tuyên bố rằng tôi vô tội, tôi không làm gì hết. Nhưng ai sẽ tin tôi? Và tại sao tôi phải xin lỗi với một lũ gà mái đã tin những gì thằng Aoki nói?”

“Tôi đã không làm được gì. Tôi không thể đánh trả thù tên Aoki, mà cũng không thể tự bào chửa cho mình. Tôi phải ráng chịu đựng và phải câm miệng. Cũng chỉ còn có nửa năm nữa. Sau mùa học này, thế là xong trung học và tôi không còn phải trả lời một người nào. Nửa năm học nữa, trong sự câm lặng. Nhưng tôi có thể chịu đựng được một thời gian dài như vậy không? Một tháng cũng đã quá dài. Ở nhà, tôi đếm từng ngày trên cuốn lịch của tôi - một ngày nữa đã qua đi, một ngày nữa đã qua đi. Tôi sắp bị nghiền nát. Nghĩ lại, tôi không thể tưởng được tôi đã gần với sự hiểm nguy đó như thế nào.”

“Sự giải thoát đầu tiên đến khoảng một tháng sau đó. Tình cờ, trên đường đến trường, tôi gặp Aoki mặt đối mặt với hắn trên một chuyến xe lửa. Như thường lệ, xe chật kín người, không ai có thể di chuyển được. Và Aoki đứng đó, cách tôi chỉ hai ba người, đối mặt với tôi qua vai một người khác. Có lẽ lúc đó tôi có vẻ mõi mệt lắm, mất ngủ, tâm thần đờ đẫn. Lúc đầu hắn nhìn tôi cười nhếch mép. Như là, mọi chuyện đến đâu rồi, hả? Aoki phải biết rằng tôi biết hắn là kẻ chủ mưu đằng sau mọi chuyện. Mắt tôi và hắn chạm nhau. Chúng tôi nhìn nhau trừng trừng. Nhưng khi tôi nhìn thẳng vào mắt hắn, một cảm giác lạ lùng xâm chiếm lấy tôi. Chắc chắn, tôi phẩn uất căm hờn tên Aoki. Tôi thù ghét hắn; tôi chỉ muốn giết hắn. Nhưng đột nhiên, cùng một lúc, ngay trên chuyến xe lửa đó, tôi cảm thấy một điều gì dường như là thương hại. Tôi muốn nói, không lẽ đây chỉ là tất cả những gì mà thằng hề kệch cỡm này có thể làm? Chỉ chừng đó đủ để hắn cảm thấy tự thỏa mản và để hắn cảm thấy hơn người khác sao? Có thể nào hắn có thể cảm thấy thoả mản, và vui sướng với chính hắn chỉ với chừng đó? Hèn mạt và thảm hại làm sao. Tôi cảm thấy buồn chán. Chỉ nghĩ rằng thằng ngu xuẩn này vĩnh viễn không bao giờ có thể biết được niềm hạnh phúc thật sự, niềm kiêu hảnh chân chính. Tôi không phải là một người sâu sắc gì cho cam, nhưng ít nhất tôi có thể thấy được một con người thật sự khi tôi nhìn thấy họ. Nhưng loại người như hắn, không. Cuộc đời của hắn phẳng lì như một phiến đá. Chỉ là bề ngoài, dù hắn có là gì đi nữa. Hắn chỉ là đồ vặt vãnh tầm thường.”

“Tôi nhìn thẳng vào mặt hắn với những cảm nghĩ này trong đầu, và tôi cảm thấy không còn muốn đấm vào mặt hắn nữa. Tôi không còn muốn lý gì đến hắn. Thật đó, tôi ngạc nhiên tôi không còn muốn biết gì nhiều về tên này nữa. Và tôi biết tôi có thể chịu đựng được 5 tháng của sự câm lặng còn lại. Tôi vẫn còn niềm kiêu hảnh riêng tôi. Tôi sẽ không để những thằng đốn mạt như tên Aoki kéo tôi xuống ngang hàng với nó.

“Đó là cách mà tôi đã nhìn tên Aoki. Chắc hắn nghĩ đây là một trận đấu mắt-nhìn-mắt, và hắn sẽ không chịu thua, và khi chiếc xe lửa ngừng lại ở bến ga để xuống, tôi và hắn mắt vẫn không ngừng nhìn thẳng vào nhau. Nhưng cuối cùng, Aoki là người dao động. Chỉ một thoáng run trong đồng-tử của mắt hắn, nhưng tôi nhận thấy ngay. Đó là cái nhìn của một tay vỏ sĩ quyền Anh, khi đôi chân đã bỏ cuộc. Hắn cố gắng, nhưng đôi chân không còn cử động được nữa. Những bắp chân đã trở nên tê cứng, tay vỏ sĩ tưởng chừng vẫn còn có thể nhún nhảy di chuyển. Nhưng đôi chân đã chết cứng. Nó đã chết trên con đường của trận đánh và bây giờ đôi vai cũng không còn những điệu múa. Đó nghĩa là những cú đấm tung ra cũng không còn sức mạnh. Một cái nhìn như vậy. Có điều gì không ổn, nhưng hắn không thể nào biết được.

“Sau đó, tôi về nhà với tâm hồn thoải mái thanh thản. Tôi ngủ ngon lành, ăn uống, và trở lại vỏ đường. Tôi sẽ không bỏ cuộc. Cũng chẳng có nghĩa là tôi đã chiến thắng Aoki. Chỉ là tôi không chịu thua cuộc sống này. Người đời thường để người khác quật ngã và té quị quá dễ dàng. Tôi chịu đựng thêm 5 tháng nữa. Không ai nói một lời nào với tôi. Tôi không làm gì sai trái, tôi tự bảo tôi, chỉ những người khác đã sai lầm. Tôi ưởn ngực lên mỗi ngày đến trường. Và sau khi ra trường trung học, tôi học ở một trường đại học ở Kyushu. Xa rời những con người đã học ở trường trung học đó.”

Đến đó, Ozawa thở ra một hơi dài. Rồi anh hỏi tôi có muốn uống thêm một ly café không. Không, cảm ơn, tôi nói, tôi đã uống 3 ly rồi.

“Những ai đã trải qua những kinh nghiệm sống nặng nề như vậy thường bị thay đổi, dù muốn hay không,” anh nói. “Họ thay đổi tốt hơn cũng có mà xấu hơn cũng có. Về phần tốt, họ trở nên không biết run sợ. So với nửa năm đó, những gì mà tôi đã trải qua trong đời sau này không có nghĩa lý gì. Tôi có thể chịu đựng được dường như tất cả mọi thứ. Và tôi cũng cảm thông với những đau khổ của những người quanh tôi hơn. Đó là mặt tốt. Nó giúp tôi tìm được vài người bạn thân thiết. Nhưng vẫn có những mặt không tốt. Tôi muốn nói, thật không dễ dàng, chỉ riêng tôi thôi, có thể tin được vào người khác. Tôi không căm ghét loài người, và tôi cũng không mất đi niềm tin ở tha nhân. Tôi có vợ và những đứa con. Tôi có một mái ấm gia đình và chúng tôi bảo bọc lấy nhau. Những chuyện này người ta không thể làm được nếu không có lòng tin tưởng lẩn nhau. Chỉ vậy thôi, chắc chắn, chúng tôi có một cuộc sống hạnh phúc, nhưng nếu có chuyện gì sẽ xảy ra, một chuyện gì đó từ đâu đến và lung lay mọi thứ tận gốc rễ, ngay cả khi quanh tôi là một gia đình hạnh phúc và nhiều bạn tốt, tôi cũng sẽ không biết phải làm sao. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu một ngày nào đó, không vì một lý do nào cả, không còn một ai tin vào một lời bạn nói? Những chuyện như vậy vẫn xảy ra được, như anh biết đó. Chỉ tình cờ thôi, một ngày nào đó, và rất bất ngờ. Tôi vẫn thường nghĩ thế.

Lần cuối cùng chỉ sáu tháng, nhưng lần tới thì sao? Không ai có thể nói được, không ai có thể xác quyết được. Tôi không có một sự tự tin nào là tôi có thể chịu đựng được bao nhiêu lâu. Khi tôi nghĩ về những chuyện này, tôi thật sự thấy hoảng sợ. Tôi nằm mộng thấy nó và thức giấc trong đêm khuya. Những giấc mơ như vậy xảy ra rất thường. Và khi giấc mơ xảy ra, tôi đánh thức vợ tôi dậy và tôi ôm lấy vợ tôi và khóc. Đôi khi cả giờ đồng hồ, tôi rất sợ hãi.”

Anh ta chợt ngừng và nhìn đám mây ngoài cửa sổ. Những đám mây đứng bất động. Như một cái nắp vung nặng nề, chụp xuống từ trên trời. Hút đi tất cả những màu sắc từ đài điều khiển phi trường và những chiếc phi cơ và những chiếc xe chuyên chở dưới đất và nhựa đường và những con người trong bộ đồng phục.

“Những hạng người như Aoki không làm tôi sợ hãi. Họ có mặt ở khắp mọi nơi, nhưng tôi không lý gì đến họ. Khi tôi gặp họ, tôi không muốn dính líu gì đến họ. Tôi thấy họ lại gần, và tôi lãng tránh sang hướng khác. Tôi có thể nhận ra bọn họ chỉ trong một khoảng khắc. Nhưng cùng một lúc, tôi phải khâm phục bọn người như Aoki trong thế giới này. Cái khả năng nằm phủ phục thật sát và chờ đợi một giây phút thuận lợi, cái tài chụp bắt lấy cơ hội, và cái xảo năng phá nát tâm trí của kẻ khác -đó không phải là một kỹ năng tầm thường. Tôi căm ghét hạng người đó đến nôn mửa, nhưng đó thật sự là một tài năng.

“Không, đúng ra cái mà khiến tôi thật sự sợ hãi là làm sao người ta có thể tin vào những thủ đoạn của lũ người như Aoki một dễ dàng và không suy xét như vậy. Làm sao bọn người như Aoki tự họ không làm ra được gì, cũng không có một khái niệm gì trong thế giới này, miệng lưỡi môi mép thì rất khéo, và cái cách bọn tráo trở này có thể lay chuyển xách động được những người nhẹ dạ với bất cứ ý đồ nào của họ và làm cả nhóm người này có thể tuân phục được. Và đám người nhẹ dạ này hoàn toàn không có một chút nghi vấn nào là họ có thể lầm lẫn sai trái. Họ không nghĩ ngợi gì về cách họ làm hại người khác một cách vô nghĩa lý và vĩnh viễn. Họ không nhận lãnh trách nhiệm về những hành động của họ. Bọn người này. Bọn họ mới chính là những quái vật ghê tởm. Bọn người này chính là những cơn ác mộng của tôi. Trong những giấc mơ đó, chỉ có sự lặng im. Và những con người không mặt. Sự im lặng của họ thấm rỉ qua mọi thứ như nước đá lạnh buốt. Và rồi nó trở nên nhoè nhoẹt. Và tôi tan biến đi và la hét, nhưng không ai nghe được tôi.”

Ozawa chỉ lắc đầu.

Tôi đợi anh tiếp tục, nhưng anh chỉ lặng im. Anh xếp bàn tay lại và để lên bàn.

“Mình vẫn còn chút thì giờ - làm ly bia chứ hả,” anh nói sau một lúc. Ừ, được đó, tôi nói. Mình cũng nên uống chút bia.

HARUKI MURAKAMI
HỒ QUỐC ĐĂNG chuyển ngữ

Hồ Quốc Đăng chuyển ngữ từ bản tiếng Anh “Silence” trong tuyển tập truyện ngắn The Elephant Vanishes do Alfred Birnbaum dịch từ tiếng Nhật.

Haruki Murakami sinh ở thành phố Kyoto, Nhật-bản năm 1949. Ông lớn lên ở thành phốKobe và tốt nghiệp Đại-học Waseda, Tokyo. Sau đại học, Murakami làm chủ một một quán bar nhạc jazz ở Tokyo khoảng 7 năm. Cuốn tiểu thuyết đầu tiên của ông “Hear The Wind Sing” vào năm 1979 nhận được giải thưởng văn học Gunzou cho những nhà văn mới. Những tiểu thuyết khác của ông gồm : A Wild Sheep Chase (1982), Hard-Boiled Wonderland And The End Of The World (1985), Norwegian Wood - Rừng Na-Uy (1987), Dance Dance Dance (1988), South Of The Border, West Of The Sun (1992), Và tuyển tập truyện ngắn The Elephant Vanishes (1993). Ông nhận được nhiều giải thưởng văn chương cao quí ở Nhật. Năm 1991, ông cùng vợ đến Mỹ và dạy ở trường đại học Princeton.Ông sống ở Mỹ bốn năm và viết tác phẩm The Wind-Up Bird Chronicle (1994). Tác phẩm mới nhất của ông gồm có Underground (2000), Sputnik Sweetheart (1999), After The Quake (2002) và Kafka On The Shore (2005). Giải thưởng văn học gần đây nhất của ông là giải Yomiuri. Ông thường dịch sang tiếng Nhật truyện của những nhà văn Mỹ như F. Scott Fizgerald, Raymond Carver, John Irving, ... Truyện của ông đã được dịch sang hơn 30 ngôn ngữ khác.

Home