GIÁNG SINH KHÔNG CÓ CHÚA
Đoàn Hồ Lệ Anh

Tôi quen em trong một dịch vụ dành cho sinh viên. Em và tôi được phân công giả ông già Noel mang quà đến cho trẻ em các nhà giàu có, không quên kèm theo những lời răn dạy. Điều đó với chúng tôi thật là đơn giản, vừa thú vị vừa có thêm thu nhập. Đêm Noel, chúng tôi hẹn nhau ở một địa điểm rồi bắt đầu chia nhau đi. Em co ro trong chiếc áo ấm đắt tiền, điều đó khiến tôi phân vân, em đâu có bị chứng viêm màng túi đe doa? Đến đầu phố, em chủ động phân công: tôi đóng vai ông già Noel còn em đứng đợi ở cổng (vì còn phải giữ một số quà nữa). Cứ như vậy cho đến lúc món quà cuối cùng còn trên tay mà danh sách khách hàng đã gạch hết. Em trêu, chắc đây là quà của hai đứa mình? Tôi lo lo không biết nhóm nào thiếu quà, rồi làm sao xoay sở cho kịp. Tôi gợi chuyện:

“Quỳnh tin trên đời này có Chúa không?”

“Còn anh?” Em không trả lời mà hỏi lại tôi.

Tôi nhún vai và nghĩ về bố. Một người đàn ông sống cô độc trong một căn nhà nhỏ nơi miền đất đỏ bazan. Một người đàn ông suốt ngày ca tụng người đàn bà đã từng là vợ của ông ấy. Bố tôi bảo rằng đấy là người đàn bà duy nhất khiến trái tim ông rung động. Ông tin một ngày nào đó, vào một chiều đông rét mướt chẳng hạn, người đàn bà ấy, mẹ của tôi sẽ trở về và căn nhà sẽ sáng rực lên như có Chúa giáng thế. Tôi tội nghiệp bố và săm soi những bức tranh bố vẽ mẹ - người đàn bà có nốt ruồi nhỏ ở khoé miệng, hơi trễ xuống. Đôi mắt như có quyền uy chi phối cả nửa thế giới còn lại. Và tôi hiểu vì sao bố say đắm mẹ, người đàn bà của ông. Dòng suy nghĩ của tôi chững lại vì cái níu tay của em. Trong ánh đèn đường phố, một dáng người bé nhỏ nằm co quắp trên ghế đá. Chúa ơi, một em bé đang nằm ngủ say sưa như mùa đông chưa bao giờ đến, như chiếc ghế đá lạnh lẽo kia đang tỏa hơi ấm của len dạ. Chiếc nón nằm chỏng chơ dưới đất hay đang chờ đợi một phép màu của Chúa? Em kéo tôi đến và quỳ bên ghế đá. Tôi như hoá đá khi em khẽ khàng đặt gói quà cuối cùng còn sót lại vào chiếc nón với một ít tiền (chắc là tiền thù lao dịch vụ em vừa nhận). Chưa đủ, em cởi chiếc áo ấm rồi đắp lên người em bé. Giọng em nhẹ nhàng và thoảng như gió. Mình về thôi anh. Tôi im lặng đi bên em, cảm giác xấu hổ và khâm phục xen lẫn trong tôi. Mặt em như tái đi vì rét. Tôi kéo em vào lòng và choàng qua vai em chiếc áo ấm đã sờn mép cổ. Mặc tạm đi em, anh chịu được rét. Em bật khóc, em nức nở hỏi tôi: Trên đời này có Chúa không hở anh? Tôi ngước nhìn thinh không, gió không còn vần vũ mà đất trời vẫn rét như cắt da cắt thịt. Tôi không tin có Chúa vì tôi là một kẻ ngoại đạo, tôi không cảm nhận được cái đức tin vô hình mà các con chiên ngoan đạo hằng cảm nhận. Nhưng tôi biết chắc chắn đêm nay ít nhất có một người tin rằng trên đời này có Chúa. Chúa đã đến và đã sưởi ấm cho cuộc đời của em bé bằng những món quà thật mười mươi kia. Tôi tiếc rằng, sao em bé ngủ trên ghế đá không tỉnh dậy để nhìn thấy Chúa giáng thế?

Tôi không biết em sẽ lý giải thế nào với bố mẹ về một chiếc áo cũ mèm của gã con trai trên người mình. Hôm sau khi tôi thắc mắc điều đó em đã bật cười giòn tan:

“Không sao cả, chỉ có cô giúp việc là tròn xoe mắt lên thôi. Bố mẹ em có thế giới riêng. Họ tin con gái của họ đã lớn và đủ hiểu biết để hành động.”

“Nếu con gái anh mà như vậy, anh sẽ đánh đòn một bữa cho ra trò.”

“Rồi sao nữa?”

“Sau đó khen con đã hành động đẹp.”

“Thật mâu thuẫn.”

Ừ, thật mâu thuẫn phải không bôù? Tại sao bố nói mẹ cũng yêu bố lắm, yêu con lắm? Vậy mà tuổi thơ của con đã vắng mẹ rồi. Con biết bằng cách này hay cách khác bố đều giáo dục con phải yêu và kính trọng mẹ, mẹ xứng đáng được như vậy. Thật buồn cười bố ạ, con không thể chấp nhận được điều đó. Bố lý giải rằng mẹ là một người có chí tiến thủ và thích quyền lực. Và điều đó không có nghĩa là không yêu bố, không yêu con. Con không tin một người vợ, một người mẹ bỏ chồng con mình biền biệt hai mươi năm trời đáng được bố yêu thương và con kính trọng. Đừng ép con phải làm những gì vô lý như vậy.

“Anh làm sao thế?” Em hốt hoảng giằng tôi ra khỏi ký ức. Tôi thầm cảm ơn em về điều đó, cái ký ức của tôi chỉ là một mớ buồn đau, thiếu thốn và mâu thuẫn. Tôi gợi chuyện:

“Em kể về gia đình đi, một chút thôi cũng được.”

“Bố mẹ em đều nghiên cứu khoa học. Bố em không có gì đặc biệt còn mẹ là một người phụ nữ thành đạt. Bà là Phó tiến sĩ Tâm lý học. Thực ra đấy không phải là mẹ em. Bố mẹ em chia tay nhau khi em mới hai tuổi. Bố em bảo giữa hai người chưa hề có tình yêu. Bố nhận nuôi em để mẹ còn có cơ hội lấy chồng. Sau đó thì bố lấy mẹ hiện giờ của em, hai người là đồng nghiệp. Điều đó cũng dễ hiểu thôi vì hai ngưòi đều có hoàn cảnh tương tự. Mẹ không hề tỏ ra mình là một bà mẹ kế, rất tinh tế và chừng mực. Bố mẹ em không có đứa con chung nào cả, với lý do dành thời gian để nghiên cứu khoa học. Mẹ em thường được các cơ quan trường học mời đến nói chuyện. Thỉnh thoảng em cũng theo mẹ để nghe. Mẹ nói chuyện hay lắm, người ta bảo mẹ vừa có duyên vừa có quyền. Rất ít người biết em là con riêng của chồng, họ xuýt xoa khen hai mẹ con giống nhau như lột. Em cũng phải công nhận điều đó, hay là do em sống với bà, chịu sự ảnh hưởng của bà từ nhỏ? Nhưng cái nốt ruồi ở dưới khoé miệng này. . . cũng sinh ra từ sự ảnh hưởng ư? Bao giờ anh gặp mẹ em, anh cũng sẽ phải công nhận điều đó. Bố em bảo, đấy là ý Chúa con ạ. Em biết bố đùa vì cả bố và mẹ không ai tin trên đời này còn có Chúa.”

Có những đêm đông rét mướt tôi cùng em dạo phố. Tôi chạnh lòng, nhớ đến bố đang ở nhà một mình, cô đơn. Tôi hạnh phúc hay bố bất hạnh? Tôi thề rằng em sẽ là người đàn bà duy nhất và mãi mãi của tôi. Tôi sẽ không như bố, để người đàn bà của mình ra đi một cách vô lý như vậy. Tôi sẽ làm tất cả những gì có thể để khỏi phải chứng minh rằng, nghèo cũng không hề gì cả. Đó là một sai lầm lớn của bố mà tôi không dại gì lập lại.

Vậy mà rốt cuộc, cuộc đời vẫn dành cho tôi một sự bất ngờ chua chát. Chỉ vì quá yêu em mà tôi đã nhượng bộ để em đem chiếc áo cũ mèm của tôi đi sửa lại. Tôi không muốn mang tiếng là kẻ đào mỏ hay lợi dụng. Chính em cũng công nhận điều đó khi tôi ngập ngừng. Em phân bua, nhà em có máy, em sẽ tự làm thôi mà, không đến nỗi vụng dại đâu anh ạ. Em ăn nói khéo quá đỗi, có phải mẹ em đã dạy không? Ngày nhận chiếc áo từ tay em tôi vội vàng quàng ngay vào người, hy vọng còn giữ được chút hương từ cơ thể của em. Em về rồi, tôi còn ngẩn ngơ trước hạnh phúc của mình. Vô tình xỏ tay vào túi, một tờ giấy gấp tư cẩn thận. Tôi tò mò mở ra, thư của mẹ em viết. Có lẽ bà biết trong một chuyến đi công tác xa. Tôi hoa mắt và nóng mặt vì những lời lẽ trong thư hơn là vì hành động không mấy đàn ông của mình. “Mẹ không thể tin rằng con có thể yêu một chàng trai nghèo xơ xác bằng trái tim nồng nhiệt như vậy. Con hãy nhớ rằng từ lý thuyết đến thực tiễn là cả một khoảng cách vời vợi. Con suy nghĩ lại đi rồi quyết định rũ bỏ những gì cần rũ bỏ. Không hẳn là mẹ cấm đoán con, nhưng. . .”

Nhưng, nhưng, nhưng . . . tôi hét to lên trong căn nhà trọ vắng. Em hốt hoảng quay lại vì nhớ ra điều đó. Thấy tôi, em khẽ khàng hỏi:

“Anh đọc rồi phải không?”

“Ừ, anh xin lỗi. Anh tò mò quá nếu không vì chuyện tại mình thì. . .”

“Anh đừng giận. Mẹ em rất tốt, bao giờ gặp bà anh sẽ thấy em nói đúng.”

Để chứng minh cho lời nói của mình hay để vuốt ve tự ái trong tôi mà em dịu dàng thuyết phục tôi đến nghe một cuộc nói chuyện của mẹ em. Tôi nhận lời để em thấy rằng tôi yêu em, dù thế này hay thế khác tôi vẫn yêu em.

Khách ngồi kín ghế hội trường, phần lớn là sinh viên. Tôi và em đến muộn vì ở trên bục giảng một người phụ nữ ăn mặc sang trọng đang diễn thuyết. Em nói đúng, hai người giống nhau như cùng chung ruột rà máu mủ. Mẹ em đang nói về sự hoà hợp của hai tâm hồn rất cần thiết cho tình yêu. Giọng của bà ấm và truyền cảm, lôi cuốn người nghe. Tôi ngắm bà nhiều hơn là nghe. Tôi nhớ mường tượng hình như người đàn bà của bố tôi cũng có nốt ruồi nơi khoé miệng, hơi trễ xuống. Tiếng vỗ tay rào rào làm tôi tỉnh cả người. Họ ùa lên tặng hoa còn em thì nép vào tôi sung sướng. Tôi đọc được sự khâm phục trong ánh nhìn của em. Em đang hạnh phúc. Tôi nghe loáng thoáng giọng người dẫn chương trình: “Xin cảm ơn PGS. PTS Phan Quỳnh Chi.” Tai tôi ù đi, tôi kéo em ra khỏi hội trường và hỏi như hét: Bà Quỳnh Chi là mẹ của em hả? Quê bà ấy ở đâu?

Chúa ơi! Miền đất đỏ bazan, sao tôi không kể cho em nghe về điều đó? Sao tôi không kể cho em nghe về người mẹ hãnh tiến và thích quyền lực của mình? Nguyễn Phan Anh Tuấn, thằng con trai mang cả họ bố lẫn họ mẹ vô tình minh chứng cho em thấy cái hạnh phúc yên ấm của gia đình tôi?

Mặc kệ em với những lời an ủi, tôi như hoá thành người nhẫn tâm độc ác. Mẹ tôi chưa hề đem lại cho tôi cảm giác được làm con, để yêu thương và kính trọng mẹ. Nhưng dù sao bà ấy cũng mang nặng đẻ đau mới có tôi trên đời. Tình cảm mỏng manh ấy níu kéo tôi bằng một tấm hình đã ố màu theo năm tháng. Người đàn bà của bố tôi, mẹ của tôi, người đàn bà có nốt ruồi nơi khoé miệng. Tại sao lại là mẹ của em được cơ chứ? Thử hỏi trên đời này Chúa có biết điều đó hay không?

Tôi tặng em tấm hình của mẹ, mẹ của tôi và mẹ của em. Nước mắt lưng tròng, em vẫn bảo tôi như vậy không có nghĩa là chấm hết. Em yêu tôi và tôi càng yêu em hơn. Nhưng người đàn bà của bố tôi lại từ chối tất cả. Có ai đó đã từng viết rằng, niềm vui không ở lại, nỗi buồn không ở lại, chỉ tình là mãi mãi, một ngày là trăm năm. . . Tôi thầm cám ơn người đã viết lên điều đó, bởi đấy chính là điều tôi muốn nói với em -người đàn bà của tôi và với mẹ - người đàn bà của bố.

Tôi nói lời từ biệt với em trong một cơn mưa hiếm hoi của mùa đông già cỗi. Cây cối ngả nghiêng và cõi lòng tôi cũng ngả nghiêng, xơ xác. Em xinh đẹp quá. Em trong trẻo quá. Vậy mà tôi đành nói lời chia tay, mặc kệ đôi mắt mở to kinh ngạc nhìn tôi như ngàn ngàn dấu hỏi. Tôi đằm thắm nhìn em, yêu thương và nhung nhớ. Người đàn bà của tôi. Người đàn bà của bố tôi. Và mùa đông năm ấy Giáng sinh không có Chúa.

ĐOÀN HỒ LỆ ANH

Home