VẾT CHÀM
An Phú Vang

Ngã ba đường Hùng Vương - Nguyễn Thị Giang có chỗ cho mướn sách, phần lớn là truyện kiếm hiệp. Có vài cuốn truyện chưởng, mướn về, đọc đến lúc gay cấn thì sách mất vài ba trang. Nạn nhân là những tay môn đệ truyện Kim Dung như Châu. Nhà ba má anh ở sát nơi tôi học mẫu giáo. Anh Châu cũng học bên đó. Ngôi trường xóm được mở trong sân nhà cô Giai; kê độ mười cái bàn dài và ghế cho đám con nít trong xóm học vỡ lòng. Nhiều lúc cô giáo không để ý, Châu chui hàng rào chạy về nhà kiếm kẹo. Chỉ tội bác Đội, thấy con thì la lên, nhúi cho vài cái bánh rồi đuổi thằng nhóc trở lại lớp ở bên kia.

Thời gian sau hình như Châu học Nam Tiểu Học. Thi đệ thất rớt, anh học trường tư thục rồi thành tay “cúp cua” chuyên nghiệp. Cuối cùng anh bỏ học. Người trong xóm nói anh làm du đãng. Tôi nghĩ lạng Honda qua lại như anh chưa lên tới “chức” đó. Du đãng gì con gái nguýt một cái là rú xe chạy luôn!

Từ nhà bác Đội ra đường Nguyễn Du Châu phải đi ngang nhà anh em thằng Nhuận. Đám nhà này đông con trai, ỉ mạnh hiếp đáp tụi nhóc cùng xóm. Châu hay bị anh em thằng Nhuận bắt nạt. Tụi nó nói anh “không ra gì”. Có lần Châu bị cả đám anh em nhà đó đánh sưng mặt vì bênh tôi. Công bình mà nói anh em thằng Nhuận muốn dìm Châu xuống để cao hơn. Cả hai đều dỡ dang lớp đệ lục (lớp 7), ở nhà báo cha báo mẹ. Nhưng anh Châu được hơn, má tôi nói vậy. Gặp người lớn trong khu vực anh còn chào bác, chào thím. Anh em thằng Nhuận mặt mày cứ hất lên trời!

Không phải vì Châu bỏ học đi bụi đời mà dính biệt danh Châu Đội. Anh bị gọi như vậy từ nhỏ vì trong xóm có Châu lò mì, Châu điên, Châu không điên. Đội là chức của ba anh hồi đi lính cho tây. Thế đó mà thành cái tên.

Châu có khiếu bắn bi. Anh đánh kiểu nào cũng hay. Nhiều lúc chơi chung với anh tôi bị thua hoài nên nổi cáu. Tiền ăn quà mẹ cho tôi để dành mua bi, có bao nhiêu là “cúng” hết cho anh. Đã vậy chơi thắng Châu còn chọc quê tôi. Đôi lúc tôi định choảng anh một trận mà sợ đánh không lại. Năm mười sáu tuổi Châu xin đi Nhân Dân Tự Vệ. Tối tối, đến phiên hay không anh cũng vác súng đi lấy le. “Nhân Dân Tự Vệ là bổn phận của chúng ta...” Châu làm đúng và thấy mình trưởng thành ra từ lúc anh được phát cho cây Carbine. Đi ngang qua nhà thím Cam, nơi Miên giúp việc, anh kéo cơ bẩm súng mấy cái để gây sự chú ý. Người yếu vía nghe sợ nhưng Miên quen rồi. Miên biết Châu Đội đã lấy băng đạn ra bỏ túi. Anh cố ý làm vậy để Miên nhìn ra đường xóm nơi Châu đang đứng với vài người trong tổ đi gác nhìn vào...

Miên làm mướn nơi đây. Con gái quê. Từ lúc ruộng đồng không cầy cấy được vì chiến tranh, cô ra phố. Có người quen giới thiệu cho thím Cam. Thím thấy con nhỏ dễ thương, có vẻ hiền lành nên mướn. Ngày Miên nhận việc cô chỉ lo nấu cơm, gánh nước. Vài năm sau, nhà thím Cam tăng nhân số, Miên tự động lo luôn cho hai đứa bé mới sinh đôi.

Châu Đội để ý Miên từ lúc con nhỏ vào giúp việc cho thím Cam hơn tháng. Ban ngày Châu diện quần ống chân voi, áo sơ mi may sát eo qua lại khúc đường xóm này không biết bao lần. Thím Cam tính thích nhờ vả. Thấy Châu có xe honda thỉnh thoảng thím hỏi anh chở đi đây đi đó. Châu vui vẻ nhận lời. Bù lại anh được la cà ở nhà thím nói chuyện với Miên ban ngày, những lúc cô rãnh việc. Nhiều lúc Miên cần đi đâu Châu tỏ ý muốn giúp. Anh chở Miên đi chợ, đón về. Tình đầu của anh có chiếc honda làm chứng! Miên ngồi phía sau không dám ôm hông Châu. Về sau thỉnh thoảng thấy Châu thắng xe gấp, Miên xanh mặt. “Nam nữ thọ thọ bất thân” người khác ngại thế nào không biết nhưng Miên sợ té xe honda! Những lần sau Châu chở đi, Miên ngồi sát, ôm eo Châu mặc ai nói gì kệ họ. Thế đó vai kề lưng. Ngực Miên thỉnh thoảng đụng vào lưng Châu những khi anh chàng này thắng bất tử. Lần đầu Miên đỏ mặt nhưng Châu Đội tỉnh bơ. Cái lưng tấm phản của anh có thể không nhạy cảm giác. Cứ thế Miên quen dần. Nàng cảm thấy thích thú.

Thím Cam người Huế đã hai con nhưng còn đẹp. Lúc trước gia đình thím ở trọ nhà má tôi, về sau khá hơn chú mang cha mẹ ngoài Huế vào, gom sức mua được căn nhà của người hàng xóm. Nhớ lúc dì tôi làm đám cưới, thím Cam phụ dâu mà trội quá. Chú Cam phải bảo nhỏ vợ về nhà thay áo cho đúng vai vế người thứ hai... Đó là lúc thím chưa có con. Giờ đây, mới ngoài hăm lăm thím tay bồng tay bế nhưng ra đường không thiếu người nhìn. Nhà chú thím, ngoài ông bà nội còn có cô chú của hai đứa nhỏ.

Chú Cam là con trưởng nên cán đáng gần hết. Lương thượng sĩ trong thời kinh tế tuột dốc vì chiến tranh làm sao chú lo cho nổi. Lúc người Mỹ đến thành phố đông nghẹt, thím Cam xin phép chồng đi làm để phụ gia đình. Thím tỉnh bơ làm việc sở Mỹ dầu hàng xóm xì xào. “Gia đình tui đói có ai nuôi được miếng cơm!”, thím lý luận thế rồi tiếp tục với công việc mỗi ngày. Nhiều lúc về nhà thím rút tờ đô la xanh trong áo nịt ngực ra. Chú Cam vui lên. Tháng đó gia đình sung túc. Một lúc rồi quen, chú chẳng thắc mắc tiền đâu vợ mình có. Thỉnh thoảng thím mang báo Mỹ về, trong đó có vài tờ bậy bạ. Chú Cam nhìn hình chăm chú. Vợ chú cười, nói với Miên:

“Con nhỏ này vú mướp!”

Miên mới lớn, lắc đầu không hiểu.

“Thím nói chi con không biết.”

“Mi không thấy ‘nó’ to và chảy dài xuống rứa sao?”

Miên đỏ mặt. Con nhỏ bẻn lẻn bỏ đi nơi khác. Không hiểu sao thím Cam nói với theo:

“Mi lớn rồi! Đừng tối tối ngồi nói chuyện với trai.”

Miên khựng lại. Bực mình. Đi một hơi xuống nhà sau. “Ai nói mà bả biết. Cái xóm ni, có chuyện chi một chút là đồn ầm lên.”

Thím Cam nói vậy là có lý do. Đêm qua, Miên thức khuya sáng nay dậy trễ, không lo được cà phê cho chú đúng giờ. Con nhỏ ngồi trong nhà, to nhỏ nói chuyện với Châu ngoài cửa sổ đâu đến một hai giờ sáng. Giờ đó trong xóm chỉ có Nhân Dân Tự Vệ còn thức. Dĩ nhiên Châu có mặt trong toán. Từ ngày để ý nhỏ Miên tối nào anh không đi gác. Lý do chính: cuộc tình mới chớm, cả hai có nhiều điều để nói với nhau. Tụi trong tổ đi gác đêm khuya buồn buồn, theo anh lén nghe chuyện tình. Miên trong nhà, Châu nép dọc tường ngoài cửa sổ. Sắp hàng sau lưng anh là bốn năm đứa bạn, nín thở để nghe lén. Châu Đội ngó vậy mà nói năng cũng tình dữ. Mấy thằng kia nghe hai người to nhỏ chuyện trên trời dười đất, bịt miệng cố nín cười. Thành ra Miên “là gái trong khung cửa” và nguyên toán A Nhân Dân Tự Vệ xóm tôi là “mây bốn phương trời” tụ về bên cửa sổ. Tụi nó đâu biết đêm đó thím Cam đi làm về khuya, có ông Mỹ đưa vào tận xóm. Thấy một đám quần áo đen, súng ống mang vai đang nép mình sát tường nhà mình thím hoảng. Ông Mỹ theo thím tưởng VC đã về tận trung tâm thành phố. Khựng lại! Có thằng nào trong đám Nhân Dân Tự Vệ buột miệng nói lớn MP. Tên Mỹ sợ quá bỏ thím Cam chạy khỏi đường xóm. Tụi anh Châu cũng chạy. Mấy thằng vừa cười vừa thở . Có thằng sợ:

“Mai thím Cam chửi chết!”

Thím Cam đâu có chửi. Thím nói năng ngọt ngào như phần đông người Huế nhưng Miên nghe muốn bễ cả đầu. “Sao mi làm cái chi mà tối mô cũng trai gái! Có thương nhau thì nói hắn đi hỏi đàng hoàng.” Hắn đây là Châu Đội, tên lái xe honda bất đắc dĩ đưa thím đi đây đi đó nhiều lần. Rồi thím nhìn chăm chăm con Miên. Má con nhỏ lúc này hồng lên như có thoa phấn. Cái áo bà ba hôm nào nó mặc than rộng giờ đã căng cứng ở ngực. Hèn gì mấy thằng mất dạy nào đó to nhỏ với nhau “Con gái mà chơi với con trai...”

Mẹ của Miên ở quê vài ba tháng lại ra thăm con. Người đàn bà già cỗi như nhánh nè tay xách cái giỏ bên trong có chút quà miền quê cho con và cho chú thím Cam. Bà đi chân đất, tay cầm nón lá đứng xớ rớ trước căn nhà nơi con mình giúp việc. Lần nào tôi thấy bà cũng như vậy. Khuôn mặt thật thà như phần đông những người đàn bà miền quê tôi đã gặp những lần có dịp về thăm ngoại. Giọng bà nặng hơn người sinh ở Đà Nẵng nhưng ẩn chứa cái gì mộc mạc hiền hòa của kẻ quanh năm suốt tháng quanh quẩn với ruộng đồng. Không biết cha Miên ở đâu. Lần nào ra thăm con chỉ có người mẹ.

Miên làm cho thím Cam cũng hơn mấy năm. Lương tháng chẳng được bao nhiêu và từ đó đến giờ vẫn vậy. Được cái thím Cam có vẻ dễ dàng lúc đầu nên bà để cho Miên đi ở mướn nhà này. Vậy còn hơn ở quê. Hai bên đánh nhau hoài biết làm chi ăn. Mẹ Miên nói chuyện với thím Cam. Bà hỏi người chủ cho con thêm tiền mỗi tháng. Thím Cam nhăn mặt không nói. Bữa đó ngồi ăn cơm với Miên sau bếp, người mẹ quê nói với con:

“Mi cũng ‘trỗ giò’ (lớn) rồi đó. Có chi về trong mình tao coi có chỗ mô mà gã chồng cho. Đi ở mướn như ri rồi mai mốt biết ra răng bi chừ!”

Miên không nói. Cô chưa có khái niệm về chồng con. Ở xóm ni có mấy đứa hơn cô một hai tuổi lấy chồng nhà binh, quanh năm suốt tháng ở nhà với con chờ lương. Có chồng như vậy cũng như không nhưng biết sao giờ giữa thời buổi này.

“Thôi mẹ để con ở đây thêm vài tháng nữa rồi tính.”

Thật ra cô không muốn xa anh Châu. Thư tình cô nhận hôm qua vẫn còn trong góc bếp. Về lại cái làng nhỏ sát chân núi Quế Sơn “mẹ cô sẽ gã chồng” nhưng chắc cũng không hơn những đứa bạn có chồng lính Miên biết nơi đây. Quanh năm côi cút! Quanh năm mong ngóng, lo sợ phập phồng cho người đàn ông. Trên vô tuyến truyền hình Thanh Lan không khóc hết nước nước mắt trong vai thiếu phụ ngây thơ đó sao. Miên bị nhập tâm vì coi chương trình đó đến mấy lần trên băng tần số 9. Đài được yêu cầu phát hình lại khi nhạc cảnh nỗi tiếng của Nhật Trường gây chấn động tâm hồn người dân miền Nam sau chiến trận Hạ Lào.

Miên dúi vào tay mẹ tiền lương dành dụm được mấy tháng. Có xấp vải mua được từ lúc nào, con nhỏ gói lại bảo mẹ mang về quê. Miên hỏi nhỏ:

“Ổng sao? Lúc này tối tối có lén về thăm mẹ?”

Người mẹ hiểu ý Miên. Con nhỏ muốn nhắc đến cha mình, theo bên kia.

“Tao không biết!”

“Mẹ không nói thì thôi.”

Châu Đội được dịp chở mẹ Miên ra bến xe hàng. Người đàn bà về quê, lòng rưng rưng với chút tiền đứa con trao tay. Chờ lên xe, bà tần ngần ngó thằng thanh niên bạn con mình. Mới nhìn nó, cái vẻ du côn du kề làm bà sợ nhưng biết đâu tâm nó hiền. Chỉ có cái áo sơ mi may chít eo như áo con gái làm bà tưởng nó là dân ăn chơi. Nghe con Miên nói vài lần “anh ni mộc mạc như bánh đúc” bà cười. “Được ví như bánh đúc, món ăn bình dân miền quê nơi mình ở, chắc hiền thật!”

Thím Cam qua nhờ tôi chở lên chỗ làm việc. Anh Châu sau lần gặp thím Cam về xóm khuya với ông Mỹ bị thím ghét ra mặt. Chú Cam không biết lý do gì cũng ghét lây Châu Đội. Vì thế tôi chở giùm thím Cam đi công chuyện hôm nay.

Hôm nay thím Cam mặc áo dài xanh, mang xách tay đỏm dáng. Ngồi phía sau thím chỉ đường, đi về dãy khách sạn sát bờ sông người ta dành cho quân đội Mỹ mướn. Khúc này nhắm mắt tôi đạp xe cũng tới. Dưới đó đường bị cô lập, có lính gác giữ an ninh vì Mỹ ở. Đối xử với bè bạn đồng minh như thế là hết nước. Người ta sống trong khu biệt lập, tiện nghi như chính trên xứ sở họ. Đây là nơi chốn của Mỹ trên đất nước người Việt!

Đến nơi thím Cam nói tôi đứng chờ ở góc đường. Thím sửa lại vạt áo dài, ngó trước ngó sau rồi đi một hơi đến khách sạn. Hình như thím quen với khu vực này. Tôi thấy thím lục xách tay lấy chìa khóa. Mở cửa. Đi vào. Thím mất hút!

Mấy người thợ hồ làm việc gần đó nhìn theo lúc thím đi qua. Thím đẹp. Ai mà không thích. Rồi họ nhìn tôi. Dựng xe. Ngồi chờ. Tôi nhột nhạt quay nhìn ra hướng khác. Chắc những tên đó nghĩ tôi không hơn một thằng ma cô! Mười lăm phút sau thím đi ra. Hối tôi chở thím về. Giọng thím có vẻ mệt, nói với tôi nho nhỏ:

“Thím cho con tiền đi xi nê. Ai hỏi đừng nói nghe”

Từ đó đến giờ tôi chưa quên. Dì tôi kể lại thím Cam sinh đứa con thứ ba, cả gia đình bên chồng không nhìn mặt thím vì đứa bé trắng quá!

“Tại chị ăn nho ăn táo nhiều lúc có thai cháu?”

Dì tôi an ủi:

“Con mô cũng cũng là con. Nhờ tay chị bên nội nó mới có tủ lạnh, máy vô tuyến truyền hình, xe honda... Anh Cam, sáng cà phê, thuốc lá Mỹ phì phèo!”

Thím Cam khóc. Thím vừa nói vừa cầm tay dì tôi như bấu víu. Tiếng được, tiếng mất trong nước mắt:

“Lỡ rồi! Chị nói em nghe cái ni. Con Miên lật đật bỏ về quê vì hắn có bầu. Chị đi hoài. Đêm hôm ổng làm gì không biết!”

Đứa con gái lai Mỹ của thím Cam sang đến trại tị nạn. Nó bị chú Cam bán cho một gia đình khác lấy tiền. Người ta mua nó để làm phương tiện đi Mỹ! Trong thư gởi cho tôi, nó nhờ liên lạc với một người Mỹ cho mẹ nó. Tôi biết nó muốn tìm cha mình. Sau 75 thím Cam vẫn còn giữ tên người tình. Con thím bảo mẹ nó giờ khổ lắm. Nó vừa sang trại tị nạn chưa được bốn tháng thì nhận được thư nhà. Người nó vẫn gọi bằng ba, chú Cam, bảo nó gởi tiền về gấp. Tôi chửi thề, vất lá thư vào góc bàn.

Buồn chuyện Miên anh Châu đăng Lôi Hổ. Sau những cú nhảy toán trở về, anh quanh quẩn ở nhà với bác Đội. Tụi anh em thằng Nhuận lúc này trốn chui trốn nhũi, như đang trốn lính, vì sợ anh Châu Đội. Rồi anh cũng lập gia đình. Vợ anh, một “chị em ta” được cứu ra từ cái động thổ.

Tôi vẫn nhớ lời thím Cam dặn “đừng nói với ai”. Nhưng như vết chàm trên tay, những gì tôi mang theo từ con xóm lại về khi tình cờ gặp người quen. Thư của con thím Cam tôi còn giữ, mong tìm được địa chỉ người Mỹ cha nó nhưng vô vọng. Sống khổ bên nhà, thím Cam ngong ngóng bên này bờ Thái Bình Dương, hy vọng chút tình sót lại với người nào đó thím quen đang ở Mỹ. Biết đâu là tên ở khách sạn... Hôm đó, tôi chở giùm thím đi “làm ăn” và bị nhìn như một thằng nhóc ma cô!

Tôi thật sự mệt với những hội thiện nguyện. Chạy lui chạy tới hoài vẫn vô vọng nhưng tôi không cho con thím hay. Ít ra để thím Cam còn niềm tin khi chồng mình quá tệ. Bán con để sống! Đứa con lai đâu phải con ông. Như người vợ, hai mẹ con đều là phương tiện. Giờ này ở Mỹ, người cha ruột của nó cũng không biết nơi đâu...

AN PHÚ VANG
31 tháng Bảy, 99

Home